Bir üniversite hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların influenza ve pnömokok aşılarına karşı bilgi, tutum ve davranışı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUMEYSA MURUTOĞLU
Danışman: SELÇUK MISTIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN İNFLUENZA VE PNÖMOKOK AŞILARINA KARŞI BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞI ÖZET Amaç: Bu çalışmada, 18-65 yaş aralığındaki bireylerin halk sağlığı açısından önemli bir konu olan influenza ve pnömokok aşıları hakkındaki bilgi ve tutumları değerlendirilecektir. Çalışmanın amacı, bu kişilerin bilgi düzeylerini artırmak ve aşılarla ilgili davranışlarını olumlu yönde değiştirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı ve analitik tipteki bu çalışmanın evrenini Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine Haziran 2024- Ağustos 2024 ayları arasında başvurmuş olan 233 hasta oluşturmaktadır. Araştırmaya 152'si kadın, 81'i erkek olan toplam 233 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılar, Sosyodemografik Veri Toplama Anketi ve Aşı Tereddüdü Ölçeğini yüz yüze görüşülerek anket yöntemi ile doldurmuşlardır. Verilerin istatistiksel analizi, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 27.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 36,4 olup, yaş dağılımı 18 ve 64 arasında idi. Katılımcıların yaklaşık %37'si 18-29 yaş grubundadır. Katılımcıların 152'si (%65,2) kadın, 81'i (34,8) ise erkektir. Katılımcıların 145'i (%62,2) evli iken 88'i (%37,8) bekardır. Katılımcıların 173'ü (%74,2) Üniversite/yüksekokul, 40'ı (%17,2) lise, 11'i (%4,7) ortaokul ve 9'u (%3,9) ilkokul mezunudur. Katılımcıların 75'inin(%32,2) kronik hastalığı olup, 158'inin (%67,8) kronik bir hastalığı bulunmamaktadır. Katılımcıların sigara ve alkol kullanım durumlarına bakıldığında, sigara kullanan katılımcıların oranı %24 (n=56), alkol kullanan katılımcıların oranı ise %3,9 (n=9)'dur. Katılımcıların 35'inin (%15) beraber yaşadığı ailede 5 yaş altı çocuk bulunduğu, 17'sinin (%7,3) beraber yaşadığı ailede 65 yaş üstü birey olduğu, 55'inin (%23,6) beraber yaşadığı ailede kronik hastalığa sahip birey bulunduğu ve 7'sinin (%3) beraber yaşadığı ailede bağışıklığı baskılanmış birey bulunduğu görülmüştür. Aşılarla ilgili tereddüt düzeylerini değerlendirmek için Aşı Tereddüdü Ölçeği kullanılmış olup katılımcıların bu ölçekten elde ettikleri skor 34,45 (ss: 7,22) olarak bulunmuştur. Kullanılan ölçek, riskler ve güven eksikliği olarak 2 boyuttan oluşmuş olup boyutlara ait elde edilen skorlar ise sırası ile 6,18 (ss: 2,01) ve 28,27 (ss: 6,63)'dir. Eğitim durumu ile aşı tereddüdü ölçeği arasında, meslek ile güven eksikliği boyutu ve aşı tereddüdü ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Aşı yaptırma durumu ile aşı tereddüdü ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) farklılık tespit edilmiştir. Sonuç: Morbidite ve mortalite oranları yüksek olan ve toplumda da sık görülen influenza ve pnömokok etkenlerine karşı korunmak için öncelikle tercih edilen yöntem aşılamadır. Öncelikle risk grupları olmak üzere tüm toplumda bilgi düzeyinin yüksek olması gereken bir konudur. İnfluenza ve pnömokok kaynaklı hastalıklar sık görülen, önlenebilen hastalıklardır. Risk gruplarındaki komplikasyon ihtimallerinden dolayı özellikle aile hekimleri ve farklı branş hekimleri tarafından kronik hastalığı olup, düzenli ilaç kullanan katılımcılara bilgilendirilmenin daha fazla yapılmış olduğu görülmüştür. Risk grupları haricinde ücret karşılığı uygulanan aşılar olduğu için gelir durumu yüksek ve mesleki açıdan da iyi durumda olanların aşı yaptırma durumunun daha fazla olduğu görülmüştür. Eğitim durumu yüksek olan katılımcıların influenza ve pnömokok aşılarının faydalı ve güvenilir aşılar olduğu fikrine katılma durumu arasında pozitif bir ilişki vardır. İlkokul mezunu olan katılımcıların aşı tereddüdünün daha yüksek olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Aile Hekimliği, Aşı Tereddüdü, İnfluenza, Pnömokok