Okuma Eğitiminde Alımlama Estetiği: Türkçe Öğretmeni Görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUKİYE EVLER

Danışman: Mehmet Ali Bahar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağcıl ana dili eğitiminde bireylerin doğru anlama ve anlatma becerilerinin yanı sıra estetik duyma ve üretim, varsıl düşünme; üstbilişsel planlama, izleme ve değerlendirme, çok yönlü yorum yapma becerilerini desteklemek amaçlanmaktadır. Bu amaca ulaşmada Türkçe öğretmenlerinin alımlama estetiği bilgi birikimi ve bu birikimi derslerine aktarma düzeyi belirleyici bir rol oynamaktadır. Ancak Türkçe öğretmenlerinin bu konudaki hazır bulunuşlukları ve deneyimleri ayrıca incelenmemiştir. Bu eksiklikten yola çıkarak gerçekleştirilen bu araştırmada Türkçe öğretmenlerinin alımlama estetiğiyle ilgili hazır bulunuşluk ve alımlama estetiğine uygun okuma eğitimi sunma durumlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda kapsamlı bir değerlendirmeye ulaşabilmek için eş zamanlı karma desen yöntemi benimsenmiş, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen ve çalışmaya gönüllü katılım gösteren 102 Türkçe öğretmeninden oluşan katılımcıların araştırmacılar tarafından geliştirilen Okuma Eğitiminde Alımlama Estetiği Anketine ve yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan açık uçlu sorulara yanıt vermeleri istenmiştir. Katılımcıların ankete verdikleri yanıtların dağılımı SPSS 22 aracılığıyla, görüşmelerde toplanan veriler ise içerik çözümlemesiyle incelenmiştir. Bu incelemede çalışma grubundaki Türkçe öğretmenlerinin alımlama estetiği kavramına ilişkin hazır bulunuşluk düzeylerinin beklenen düzeyde olmadığı, okuma eğitiminde alımlama estetiğinden yeterince yararlanmadıkları görülmüştür. Çalışma Türkçe öğretmenlerinin okuma eğitiminde alımlama estetiğine ilişkin hazır bulunuşluklarını ve deneyimlerini gündeme getirmesiyle özgünlük kazanmakta, konuya ilişkin sunduğu önerileriyle Türk ana dili eğitiminde estetik duyma ve üretim becerilerini geliştirmenin yollarını örneklendirmektedir.