XMM-Newton arşiv verileri kullanılarak yakın galaksilerdeki X-ışın kaynaklarının araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENAY KAYACI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan Ak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yüksek enerji astrofiziğinin önemli çalışma alanlarından biri olan X-ışın astronomisi, gök cisimlerinden gelen X-ışın yayınımlarını incelemektedir. Galaksimizdeki X-ışın kaynaklarının yanı sıra yakın galaksilerde (< 10 Mpc) X-ışın kaynaklarının araştırılması 1978 yılında uzaya gönderilen EINSTEIN gözlemevi uydusu çalışmalarıyla başlamıştır. 1999 yılından itibaren gözlemlerini sürdüren XMM-Newton (X-ray Multi-Mirror) ve Chandra X-ışın uydularının ileri teknolojisi ve önceki X-ışın uydularıyla (ROSAT, ASCA, BeppoSAX ) karşılaştırıldığında daha iyi açısal, uzaysal çözümleme gücüne ve yaklaşık 10 kat daha fazla detektör duyarlılığına sahip olmaları X-ışınlarında daha ayrıntılı çalışmalar yapılmasını olanaklı kılmaktadır.Bu tez çalışmasında XMM-Newton arşiv verileri kullanılarak, seçilen bazı yakın galaksilerde (NGC 4258, NGC 4395 ve NGC 4736) noktasal X-ışın kaynaklar (point-like sources) belirlenmiş, belirlenen kaynakların X-ışın özellikleri ve X-ışın tayfları analiz edilmiştir. Bu kaynakların doğası ve ışıma mekanizmaları araştırılarak yakın galaksilerde noktasal X-ışın kaynaklarının sınıflandırılması tartışılmıştır.