Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İsmail Argünşah
Danışman: Sultan Murat Topçu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Özbekistan sınırları içerisinde, Fergana bölgesinde yer alan Hokand şehrindeki Hokand Hanlığı'na ait mimari eserler ele alınmıştır. Hokand Hanlığı'nın siyasi, sosyal ve kültürel tarihi incelendiğinde 18. yy'ın ilk yarısında hanlığın başkenti olan Hokand şehrinde inşa ettirilmiş mimari eserlerin şehrin çehresini değiştirdiği görülmektedir. Hokand Hanlığı verimli arazileri ile ticaret yolu güzergâhında yer alması bakımından jeopolitik konum olarak büyük bir öneme sahiptir. Cami, medrese, türbe, hamam ve saray gibi birbirinden farklı yapı gruplarını içerisinde barındıran Hokand şehri zamanla ticaret, bilim, kültür ve sanat merkezi haline gelmiştir. Yapılan saha çalışması neticesinde Hokand Hanlığı dönemi içerisinde Hokand şehrinde inşa edilmiş yüz on dört adet mimari eser tespit edilmiştir. Bu eserlerden bir cami (mescit), yedi medrese, dört türbe, iki hamam ve bir saray olmak üzere on beş adet mimari eser günümüze ulaşırken, otuz cami (mescit), elli dört medrese, bir kale, iki köprü, altı türbe ve altı saray olmak üzere doksan dokuz adet eserin ise günümüze ulaşamadığı belirlenmiştir. Çalışmada tüm yönleriyle incelenen eserlerin genelde Türk sanatı, özelde ise hanlığın mimarisi içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Hokand şehrindeki imar faaliyetleri incelendiğinde bölgede daha önce uzun yıllar hüküm sürmüş olan Timurluların mimari izlerine rastlanılmış olup çevre bölgelerden davet edilen ustaların tesiriyle Hokand mimarisinin Semerkant, Buhara ve Hive mimarileriyle de benzerliklerinin kaçınılmaz olduğu saptanmıştır. Hokand Hanlığı her ne kadar kendi üslubunu yaratma çabasına girmişse de bu etkileşimlerden kaçınmalarının pek mümkün olmadığı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Özbekistan, Hokand Hanlığı, Hokand, Mimari Eserler.