65 Yaş ve Üzeri Polifarmasi Alan Hastalarda İlaç-İlaç Etkileşimlerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE DURMUŞ
Danışman: Selçuk Mıstık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmadaki amacımız 65 yaş ve üzeri çoklu ilaç kullanımı olan hastalardaki ilaç-ilaç etkileşimlerin sıklığını ve ilişkili faktörleri değerlendirmektir. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Ekim 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında Kayseri ili Melikgazi, Kocasinan, Talas, Sarıoğlan, Pınarbaşı, Yahyalı, Tomarza ve Hacılar ilçelerindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran 4 veya daha fazla ilaç kullanımı olan 65 yaş ve üzeri bireyler alınmıştır. Bireylere gönüllülük esasına dayalı olarak bilgilendirilmiş gönüllü olur formu imzalatıldıktan sonra yüz yüze görüşme yöntemi ile sosyodemografik bilgileri, mevcut hastalıkları ve kullandıkları ilaçların sorgulandığı anket formu doldurulmuştur. Hastaların kullandıkları ilaçlar arasındaki ilaç-ilaç etkileşimlerine 'Medscape Drug Interaction Checker' sisteminden bakılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %82,8'inde ilaç-ilaç etkileşimi izlendi. İlaç-ilaç etkileşimi olanların yaş ortalaması daha büyüktü. İlaç-ilaç etkileşimi olan 332 hastanın %21,7'sinde majör, %79,1'inde yakın takip gerektiren, %32,9'unda minör ilaç-ilaç etkileşimi izlendi. İlaç-ilaç etkileşimi olanlar arasında, majör ilaç-ilaç etkileşim izlenenlerde erkek cinsiyet sıklığı, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, kronik karaciğer hastalığı ve kronik böbrek yetmezliği majör ilaç-ilaç etkileşimi olmayanlardan anlamlı derecede daha sıktı. Hastaların komorbid hastalık sayısı ile toplam ilaç-ilaç etkileşim sayısı, yakın takip gerektiren ve minör etkileşim sayısı arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon izlendi. Hastaların kullandığı ilaç sayısı ile toplam ilaç-ilaç etkileşim sayısı, majör, yakın takip gerektiren ve minör etkileşim sayısı arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon izlendi. Sonuç: Bulgularımız ilaç-ilaç etkileşim oranlarının çoklu ilaç kullanan yaşlı bireylerde oldukça yüksek oranda izlendiğini göstermektedir. Komorbiditelerin daha sık izlendiği, çoklu ilaç kullanımının daha yaygın olduğu yaşlı bireylerde bu nedenle rutin muayenelerinin yanında ilaç-ilaç etkileşimleri de değerlendirilmelidir. İlaç-ilaç etkileşim oranlarının azaltılması için sağlık hizmetlerine hastaların başvurusu veya yeni reçete yazılması sırasında ilaç etkileşimlerini değerlendiren etkileşim programları kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: İlaç-ilaç etkileşimi, polifarmasi, yaşlı