Tanzimat'tan 1950'ye Kadar Sivas'ta Eğitim Yapıları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Esra Gündoğan Baldık

Danışman: Sultan Murat Topçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Sivas merkez ve ilçelerinde 1839-1950 tarihleri arasında inşa edilmiş eğitim yapılarının mimari özellikleri değerlendirilmiş, Tanzimat ve Cumhuriyet dönemlerinde Sivas'ın mimarlık ortamının eğitim mimarisine ve kentsel mekan gelişimine yansıması ele alınmıştır. Eğitim yapıları; tarihçeleri, bugünkü durumları, plan özellikleri ve tezyinatları açısından bir bütünlük içerisinde incelenmiştir. Çalışma, Giriş, Tanzimat'tan 1950'ye Türk Eğitim Tarihi, Tanzimat'tan 1950'ye Kadar Türkiye'de Eğitim Mimarisi, Katalog, Değerlendirme ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında ele alınan 51 yapıdan 44 adedi doğrudan okul binası iken yedisi Köy Enstitüsü'nde yer alan okul dışı eğitime yardımcı binalardır. Giriş bölümünde; Konunun tanımı, amacı, sınırları ve önemi ile araştırma yöntemleri üzerinde durulmuş ve konuyla ilgili kaynaklardan bir bölümü belirtilmiştir. Tanzimat'tan 1950'ye Türk Eğitim Tarihi bölümünde; Tanzimat ve Erken Cumhuriyet dönemlerinde eğitim alanında yaşanan değişim ve gelişimler ele alınmıştır. Tanzimat'tan 1950'ye Kadar Türkiye'de Eğitim Mimarisi bölümünde; eğitim yapıları kronolojik düzende ele alınıp tanıtılarak mimari gelişim ve değişim ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapı kataloglarının olduğu bölümde; tescilli ve tescilsiz yapılar dış cephe ve iç mekan tasarımları bakımından ayrıntılı bir biçimde tanıtılmıştır. Değerlendirme bölümünde; Tanzimat ve Cumhuriyet dönemlerinde Sivas'ta mimarlık ortamı ve kentsel mekân gelişimi ortaya konularak yapılar plan, malzeme, süsleme ve cephe özellikleri bakımından benzer örneklerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuç kısmında ise toplu bir değerlendirme yapılarak görüş ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sivas, Tanzimat, Cumhuriyet, Eğitim Yapısı, Mimari.