Doğal kaynaklardan elde edilen hidroksiapatit kemik blokların karakterizasyonu, biyolojik aktivite ve biyouyumluluğunun değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SULTAN AÇIKGÖZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatma Öztürk Küp

Eş Danışman: Dilek Bahar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Salmo trutta (alabalık) ve Scomber scombrus (uskumru) balıklarının kemiklerinden elde edilen hidroksiapatit (HA) blokların karakterizasyonu biyoaktivite ve biyouyumluluğu araştırılmıştır. 650 °C'de kalsine edilmiş HA'in yapısı, kimyasal bileşimi, fazları ve fonksiyonel grupları alan emisyonlu taramalı elektron mikroskopisi (FE-SEM), enerji dağılımı X-Işını analizi (EDX), X ışını kırınımı (XRD) ve Fourier dönüşümü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) kullanılarak karakterize edilmiştir. Biyoaktivite özelliği simüle edilmiş vücut sıvısında (simulated body fluid-SBF) bulunan çeşitli mineral iyonlarının etkileşiminin neden olduğu faz değişimi ve yüzey morfolojisi incelenerek test edilmiştir. SBF içerisinde 28 günlük inkübasyonun ardından, her iki HA yüzeyinde yüksek miktarlarda biyojenik HA'nın oluştuğu belirlenmiştir. Biyouyumluluk özelliği insan osteosarkoma (Saos2) ve fare fibroblast (L929) hücre hatları kullanılarak MTT analizi ile gerçekleştirilmiş ve her iki HA'in hücrelerin tutunması ve büyümesine engel olabilecek sitotoksik aktiviteye sahip olmadığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, alabalık ve uskumru kemiklerinden üretilen biyomateryallerin kemik iskelesi veya rejeneratif materyaller olarak kullanım potansiyeline sahip olduğunu doğrulamaktadır. Anahtar kelimeler: Balık omurgası, Hidroksiapatit, Biyouyumluluk, Biyoaktivite.