Dimenhidrinatın fetal kemik gelişimine olası teratojenik etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEZİBAN BAĞCI

Danışman: Mehtap Nisari

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamız'da Dimenhidrinat (DMH)'ın erken gelişim dönemlerindeki sıçan fetusları üzerinde oluşturabileceği olası kemik hasarının, ikili iskelet boyama, immünohistokimyasal (IH) boyama ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) analizleri ile değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada 20 adet erişkin, dişi Wistar-Albino türü sıçan kullanıldı. Her gruba 5 sıçan (n=5) düşecek şekilde; kontrol grubu, DMH-30 mg/kg grubu, DMH- 60 mg/kg grubu ve DMH-75 mg/kg grubu olmak üzere 4 grup oluşturuldu. Gebeliğin 20. gününde sezaryenle alınan fetusların, ilk olarak morfometrik ölçümleri yapıldı. Daha sonra iskelet gelişimi için, ön ve arka eksremite kemiklerine ikili iskelet boyama, IH ve SEM analizi uygulandı. Çalışmamızda fetüs ağırlığı ve fetüs morfometrik değerlerinde kontrol grubu ile deney grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu belirlendi (p<0.001). İkili iskelet boyama analizlerine göre DMH uygulanan gruplarda kemikleşme sergileyen bölgelere ait değerlerin, kontrol grubuna göre anlamlı bir daha az olduğu (p<0.001), azalmanın ilaç dozu arttıkça daha belirginleştiği tespit edildi. IH analizinde ise, Tartara Rezistan Asit Fosfataz (TRAP) yoğunluğunu açısından kontrol grubu ile 75 mg/kg DMH uygulanan deney grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p<0.05). Alkalen Fosfataz (ALP) yoğunluğu açısından kıyaslandığında ise, kontrol grubu ile 30 ve 75 mg/kg DMH uygulanan deney grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p<0.001). SEM analizinde Ca ve P miktarlarında kontrol grubu ile deney grupları arasında istatistiksel olarak anlamlılık seviyesinde azaldığı olduğu tespit edildi (p<0.05) Bu veriler dikkate alındığında gebelikte DMH kullanımının doz artışına bağlı olarak kemik gelişimini olumsuz yönde etkilediği görüldü. Anahtar Kelimeler: Dimenhidrinat; İkili İskelet Boyama; Sıçan; Teratojenik Etki