Okul öncesi ve temel fen eğitiminde robotik destekli ve basit malzemelerle yapılan stem uygulamalarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE KOÇ
Danışman: Uğur Büyük
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyadaki STEM eğitimi çalışmalarına bakıldığında karşımıza iki farklı uygulama çıkmaktadır. Bunlar teknoloji entegrasyonunun sağlandığı robotik destekli STEM (RoboSTEM) uygulamaları ve günlük yaşamda kullanılan basit ve ucuz çevresel malzemelerle yapılan STEM (Hands-on STEM) uygulamaları olarak nitelendirilebilir. Bu iki uygulamanın fen eğitimi açısından farklı avantajları bulunmakla birlikte, okul öncesi ve temel fen eğitimi düşünüldüğünde, hangisinin daha avantajlı olabileceği merak konusudur. Bu noktadan hareketle araştırmanın amacı, okul öncesi ve temel fen eğitiminde gündelik yaşamda kullanılan basit ve ucuz çevresel malzemelerle yapılan STEM uygulamaları ile teknolojik malzemelerle robotik destekli olarak yapılan STEM uygulamalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Araştırmada yarı deneysel yöntemin kontrol gruplu ön test-son test deseni uygulanmıştır. Çalışma grubu, ulaşılabilir (convenience) örnekleme yolu ile seçilen okul öncesi (N=50) ve temel eğitim kademesindeki ortaokul 5. sınıf öğrencilerinden (N=60) oluşmaktadır. Uygulamalarda gerek okul öncesi gerekse ortaokul 5. sınıf öğrencileri için ikisi deney biri kontrol grubu olmak üzere üç ayrı grup oluşturulmuştur. Uygulamalar 2017-2018 eğitim öğretim yılı birinci döneminde yaklaşık dört aylık bir süreçte gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, Problem Çözme Becerileri Ölçeği ve Akademik Benlik Kavramı Ölçeği kullanılmıştır. Deneysel çalışma öncesinde gerekli ön testler yapıldıktan sonra, kontrol grubunda geleneksel fen eğitimi, birinci deney grubunda robotik destekli STEM, ikinci deney grubunda ise basit malzemelerle STEM temelli fen eğitimi uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonunda ise gerekli son testler yapılarak çalışma tamamlanmış, elde edilen nicel veriler SPSS paket programı kullanılarak betimsel ve çıkarımsal istatistikler (MANCOVA ve ANCOVA) ile analiz edildikten sonra ulaşılan bulgular ve sonuçlar sunulmuştur. Araştırma sonucunda, fen eğitiminde hem basit malzemelerle hem de robotik desteği ile yapılan STEM uygulamalarının okul öncesi ve temel eğitim (ortaokul 5. sınıf) düzeyi olmak üzere iki düzeyde de öğrencilerin problem çözme becerileri ve akademik benlik algıları üzerinde olumlu etkiler yarattığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, öğrencilerin işbirliğine dayalı, yaparak yaşayarak, gerçek yaşamla tutarlı, mühendislik tasarım odaklı çalışmaları da içeren ve öğrenme süreçlerini ağırlıklı olarak kendilerinin kontrol ettiği bir sürecin sonucu olarak değerlendirilebilir. Buradan hareketle, pahalı malzemeler olmadan sadece çevresel ve ucuz malzemeler kullanılarak da öğrencilerin problem çözme becerilerinin geliştirilebileceği, bu konuda teknoloji kullanımının olmazsa olmaz bir unsur olmadığı sonucu ortaya çıkmaktadır. Öğrencilerin akademik benlik algılarını geliştirmede ise robotik destekli STEM uygulamalarının daha etkili olduğu ifade edilebilir. Öğrenme düzeyini önemli ölçüde etkileyen akademik benlik kavramının bu gibi yollarla geliştirilmesi hem öğrenci başarısını arttıracak hem de öğrencilerin daha sonraki ilgili yaşantılara çok daha olumlu duyuşsal özelliklerle girmelerini sağlayacaktır. Bu nedenle gerek basit malzemelerle gerekse robotik desteği ile yapılan STEM uygulamalarının eğitimin her kademesinde yaygınlaştırılarak kullanılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi ve Temel Fen Eğitimi, Robotik Destekli STEM (RoboSTEM), Basit Malzemelerle STEM (Hands-on STEM).