Varroa destructor(Acari:varroidae) popülasyonlarında piretroid dirençliliğinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Klinik Öncesi Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL KARAKAYA
Danışman: Zuhal Önder
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Kayseri ve Sivas yörelerinde halk elindeki arı kovanlarından toplanan Varroa destructor popülasyonlarında piretroid kullanılmasına bağlı olarak voltaj kapılı sodyum kanal geninde (VGSC) meydana gelen direnç mutasyonlarının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Mayıs-Ekim 2023 tarihleri arasında Kayseri ve Sivas yörelerindeki toplam 20 farklı arılıktan 200 adet Varroa örneği toplanmıştır. Yapılan morfolojik tür identifikasyonu sonucunda toplanan akarların tümünün ergin dişi V. destructor olduğu belirlenmiştir. Örneklenen türlerden bireysel genomik DNA izolasyonu gerçekleştirilmiş ve sonrasında genomik DNA izolatlarının VGSC geninin domain II bölgesini amplifiye eden primer çiftleriyle PCR analizleri yapılmıştır. VGSC geninde direnç mutasyonlarının belirlenmesi için her iki yöreden toplam 50 adet izolata ait amplikon sekans analizlerine tabi tutulmuş ve hedef gen bölgesi dizilimleri elde edilmiştir. VGSC geninin IIS4-IIS5 bağlayıcı bölgesinin nükleotid dizileri belirlenen izolatların, 925. pozisyonda lösin amino asidinin izolösin amino asidine (L925I) dönüştüğü belirlenmiştir. Diğer pozisyonlarda ise herhangi bir mutasyon belirlenmemiştir. Çalışma yörelerinde nükleotit dizisi belirlenen 50 izolatın 20'sinde (%40) homozigot dirençli allel tespit edilirken geri kalan 30 örnekte (%60) homozigot duyarlı allel (yabani tip (WT), L925) tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu tez çalışması ile Kayseri ve Sivas yörelerinde V. destructor popülasyonlarında piretroid kullanımına bağlı olarak VGSC genindeki mutasyonların varlığı ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Varroa destructor, piretroid, voltaj kapılı sodyum kanalı, direnç mutasyonu