Doğrusal Olmayan Sistemlerin Bulanık Mantığa Dayalı Olarak Modellenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Onursal Çetin

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aytekin BAĞIŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Endüstriyel uygulamaların büyük çoğunluğu doğrusal olmayan bir yapıya sahiptir. Bir sistemin doğrusal olmama derecesi arttıkça, sistemin kontrolü zorlaşır. Kontrol sistemlerinin temel problemlerinden biri, sistem davranışını ortaya koyan model parametrelerinin uygun bir şekilde ortaya konulmasıdır. Bu amaçla, doğrusal olmayan sistemlerin kontrolünde hızlı ve etkin bir çözüm sağlayabilen yapay zeka yöntemleri kullanılabilir. Pratikte yaygın olarak kullanılan yapay zeka yöntemlerinden birisi de bulanık mantığa dayalı modellemedir.Bu tez çalışmasında, farklı bulanık çıkarım yöntemleri sistem modelleme amacıyla doğrusal olmayan sistemlere uygulanmıştır. Bu amaçla, literatürde yer alan doğrusal olmayan üç farklı problem dikkate alınmıştır. Bulanık kural parametreleri genetik algoritma (GA), parçacık sürü optimizasyonu (PSO) ve diferansiyel gelişim algoritması (DGA) ile optimize edilmiştir. Sonuçlar birbirleri ve literatür ile karşılaştırmalı biçimde sunulmuştur.Bu tez çalışması dört bölüm olarak planlanmıştır. İlk bölümde tezin amacı ve literatür incelemesi sunulmuştur. İkinci bölümde, bulanık mantık ve yapay zeka optimizasyon algoritmaları tanıtılmıştır. Farklı problemler için, bulanık model yapılarının farklı algoritmalar kullanılarak elde edilen parametre değerleri ve bu modellere ait sonuçlar üçüncü bölümde verilmiştir. Tez çalışması ile elde edilen sonuçlara ilişkin yorumlar dördüncü bölümde sunulmuştur.