Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mustafa Burak ACAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Servet Özcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:MKH, MUSE ve iPS (EPİZOMAL GERİ PROGRAMLANMIŞ) HÜCRELERİNİN GENOTOKSİK STRES DİRENCİNİN SHOTGUN PROTEOMİK METOTLARLA İNCELENMESİ Mustafa Burak ACAR Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Ağustos 2020 Danışman: Prof. Dr. Servet ÖZCAN, İkinci Danışman: Prof. Dr. Yusuf ÖZKUL ÖZET Mezenkimal Kök Hücre popülasyonu içinde MUSE olarak isimlendirilen, strese dirençli ve pluripotent karakterli bir hücre grubu mevcuttur. MUSE hücrelerin direnç ve farklılaşma kapasiteleri bu hücrelerin rejeneratif tıp uygulamaları için iyi bir aday olmalarını sağlamaktadır. Pluripotent karakterli bir diğer hücre grubu da iPSC'lerdir. Geniş bir farklılaşma potansiyelleri olmalarına rağmen, teratom oluşturma özellikleri yüzünden hücresel tedavilerde tercih edilen hücreler değillerdir. Bu tez çalışmasında, MKH, non-MUSE, MUSE ve iPSC'lerin genotoksik stres karşısında davranışları incelenmiştir. Bu amaçla hücrelerin senesens, apoptoz, canlılık ve mitokondri potansiyeli parametreleri test edilmiş ve proteom analizleri LC-MS/MS ile yapılmıştır. Tanımlanan proteinler biyoinformatik araçlar ve veritabanları ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, fenotipik testler ile birlikte değerlendirilmiştir. Tez çalışmasından elde edilen bulgulara göre, MKH'ler stres karşısında senesense girerken, tamir mekanizmalarının çalıştığı ancak yeterli olmadığı gözlemlenmiştir. non-MUSE hücreler stres karşısında oldukça dirençsizlerdir. Bu hücreler stresten hemen sonra apoptoza girmiş ve katabolik sürece başlamışlardır. MUSE hücreler ise stres karşısında etkili tamir mekanizmaları ile direnç göstermiş ve bulundukları popülasyonun rejenerasyonunu sağlayabilecek molekülleri ifade etmişlerdir. Çalışmada kullanılan iPSC'ler ise stres karşısında hasar tamir mekanizmalarını çalıştırırken, bu hücreleri geri-programlarken kullanılan moleküllerin oluşturduğu, kontrol noktası yetersizliği, hücrelerin hasar tamirinde başarılı olmasını engellediği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak hücresel tedavide kullanılan MKH'lerin MUSE hücrelere zenginleştirilmesinin ya da MUSE hücrelerin bu uygulamalarda kullanılmasının tedavilerin başarısı açısından olumlu olacağı fikri oluşmuştur. Anahtar Kelimeler: MKH, MUSE Hücre, iPSC, Proteom, Genotoksik Stres, Senesens, Apoptoz