Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ÖZBAY
Danışman: Ali Kuşat
Özet:
Bu çalışma, bireylerin dini tutumu ile doğaya yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma problemi, bu değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığını ve varsa ilişkinin hangi boyutlarda ortaya çıktığını sorgular. Bu konunun ele alınma nedeni, günümüz dünyasının en temel sorunları arasında yer alan çevresel duyarlılığının, bireylerin yaşam biçimlerini etkileyen önemli bir unsur olan dini tutumla ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmaya Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan 530 yetişkin (%54,3 kadın, %45,7 erkek) gönüllü olarak katılmıştır. Veriler Çevre Tutum Ölçeği, Dini Tutum Ölçeği ve Kişisel Bilgiler Formu ile toplanmıştır. Analizlerde betimsel istatistikler ile bağımsız gruplar t-testi, varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmış; veriler SPSS 27 programı ile çözümlenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, bağımsız gruplar için yapılan t-testi sonucunda, doğaya karşı tutum ve dini tutum puanlarında kadınların ortalama değerleri erkeklere göre; yalnızca dini tutum puanlarında ise evlilerin ortalama değerleri bekarlara ve çalışmayanların ortalama değerleri çalışanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların dini tutum düzeylerinin, yaş ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği, doğaya karşı tutum düzeylerinin ise eğitim düzeyine ve coğrafi bölgeye göre anlamlı farklılık gösterdiği varyans analiziyle ortaya konmuştur. Korelasyon analizleri, katılımcıların dini tutum düzeyleri ile doğaya karşı tutumları arasında genel olarak pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Özellikle dini tutumun “Tanrıyla İlişki” alt boyutu, doğaya yönelik tutumla çoğu demografik değişkende orta düzeyde ilişki göstermiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, dini tutumun, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için doğaya karşı olumlu tutumun temel unsurlarından birisi olduğunu ortaya koymaktadır.