Osman Hulûsî Efendi'nin "Dîvân-ı Hulûsî Dârendevî" adlı eserinde Kur'an ayetlerine yaklaşımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE NUR ÇELİKKAYA

Danışman: Ömer Özbek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nakşibendiyye halifelerinden Osman Hulûsî Efendi, I. Dünya Savaşı'nın getirdiği sancılı ve çalkantılı bir ortamda 22 Ramazan 1331/12 Ağustos 1914 Pazartesi günü, Malatya'nın Dârende ilçesinde, Hacılar-Şeyhli mahallesinde dünyaya geldi. Bu kargaşada halkı dinî değerlerden yararlanarak bir arada tutma çabaları çoğu zaman halkın itibar ettiği dînî-tasavvufî önderler sayesinde olmuştur. Nitekim Mevlânâ, Yunus Emre vb. zatlar bu konuda önemli hizmetler ifa etmişlerdir. Halkın zor zamanlar geçirdiği anlarda birlik ve beraberliğin sağlanmasında benzer çabayı ortaya koyanlardan biri de Osman Hulûsî Efendi'dir. Osman Hulûsî Efendi, yazdığı eserlerle topluma yön vermiş, toplumun içinde bulunduğu buhrandan kurtulması için manevî dinamikleri harekete geçirmeye çalışmıştır. Onun bu amaçla kaleme aldığı eserlerden biri de Dîvân-ı Hulûsî-i Dârendevî adlı eserdir. O, bu eserinde hem Allah'a bağlılığını göstermiş, hem de insan-ı kâmil'e ulaşmak için hangi vasıflara sahip olmak gerektiğini beyitlerle ifadeye dökmüştür. Osman Hulûsî Efendi anlattığı her konuyu bir şekilde Kur'an'la ilintilendirmiş ve böylece Kur'an'ın ruhunu insanlara teneffüs ettirmeye çalışmıştır. Bu çalışmada Osman Hulûsî Efendi'nin Dîvân-ı Hulûsî-i Dârendevî'de Kur'ân'la kurduğu ilişki üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Bu ilişki yanında ayrıca müellifin hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ve Dîvân'ı hakkında da bilgi verilmiştir. Osman Hulûsî Efendi'nin Kur'an ayetlerine yaklaşımını ele veren örnekler onun Kur'an ayetleri paralelinde oluşturduğu beyitlerden seçilerek arz edilmiştir Anahtar Kelimeler: Osman Hulûsî Efendi, Dîvân-ı Hulûsî-i Dârendevî, Kur‟an Ayetleri