EHL-İ HADİS VE EHL-İ REY'İN GÖRÜŞLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAMET GÜNDOĞDU

Danışman: Yusuf Benli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ehl-i Hadis ekolü, Kur'an ve sünneti merkeze alan bir yaklaşımla görüşler ileri süren bir düşünce ekolü olarak temayüz etmiştir. İlk dönemde kullanmış oldukları bu yöntem ile bidat fırka ve fikirlerine karşı, kendi ifadeleriyle Kur'an ve sünnetin savunuculuğunu yaptıkları iddiasındadırlar. Ehl-i Rey ekolü, Ehl-i Hadis'in isimlendirmesiyle Haricilik, Mürcie, Şia, Kaderiyye, Cebriyye, Mutezile gibi pek çok mezhebi ve Ebu Hanife gibi pek çok ismi bünyesinde barındıran bir düşünce ekolüdür. Bu şekilde bir isimlendirme, akıl-nakil birlikteliğinde aklı ön plana çıkararak, Ehl-i Hadis'e karşı muhalif görüşler ortaya koymalarından kaynaklanmaktadır. Ebu Hanife, Ehl-i Rey içerisinde şüphesiz ayrı bir yere sahiptir. Onun Ehl-i Rey içerisinde zikredilmesi, görüşlerini oluştururken kullanmış olduğu yöntem ve yaşadığı coğrafyanın farklı olmasından kaynaklanmaktadır. Ehl-i Hadis ile Ehl-i Rey arasında meydana gelen mücadeleler, daha çok imanın mahiyeti, iman-amel ilişkisi, imanın artması ve eksilmesi, büyük günah meselesi, Allah'ın sıfatları meselesi, kader inancı, insanın özgürlüğü, imamet meselesi üzerinde gerçekleşmiştir. Bu çalışmamız Ehl-i Hadis ile Ehl-i Rey arasında, itikadi konularda yaşanan fikri eleştirileri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Ehl-i Hadis, Ehl-i Rey, Ebu Hanife, iman