Postnatal gelişim sırasında sıçan testis ve epididimislerinde konneksinlerin ekspresyon profilleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALE NUR BEŞTAŞ
Danışman: FEYZULLAH BEYAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması hücrelerarası bağlantılarından olan gap jankşınların yapısına giren konneksinlerin, sağlıklı sıçanların testis ve epididimisindeki postnatal gelişimsel lokalizasyonları ve ekspresyonlarını immunohistokimyasal olarak ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada materyal olarak, farklı postnatal gelişim aşamalarındaki 4 grup Wistar albino ırkı sıçanların testis ve epididimisleri kullanıldı. Her birisi altı sıçandan oluşturulan dört grup; neonatal (5 günlük), prepubertal (20 günlük), postpubertal (50 günlük) ve olgun (70 günlük) olarak düzenlendi. Hayvanların testis ve epididimislerinden elde edilen doku örneklerine, konneksin 26 (Cx26), konneksin 43 (Cx43), konneksin 46 (Cx46) ve konneksin 50 (Cx 50) proteinlerinin immunohistokimyasal lokalizasyonlarının belirlenmesi amacıyla, Streptavidin Biotin Kompleks (Strept ABC) immunperoksidaz tekniği uygulandı. Sıçan testisinde 14 spermatojenik safha, epididimisde ise 4 bölge (başlangıç segmenti, kaput, korpus ve kauda) göz önünde bulundurularak bu proteinlerin lokalizasyonları ve dağılımları değerlendirildi. Tüm yaş gruplarındaki sıçanların testislerinde seminifer tubüllerde Sertoli hücreleri ve intersitisyumda Leydig hücrelerinde kuvvetli bir şeklilde Cx43 immunpozitif reaksiyon gözlendi. Yine tüm yaş gruplarındaki sıçanların epididimislerinde duktus epididimisi döşeyen kanal duvarında prinsipal hücreler, bazal hücreler, apikal ve narrow hücrelerde (başlangıç segmenti ve kaput epididimis) kuvvetli bir Cx43 immunpozitif reaksiyon gözlendi. Cx46'nın 5 ve 20 günlük sıçanların testis seminifer tübüllerinde boyanmadığı, 50 ve 70 günlük sıçanların testislerinde ise seminifer tübüllerindeki Sertoli hücrelerinde pozitif reaksiyon verdiği belirlendi. Cx46'nın tüm yaş gruplarındaki sıçanların epididimislerindeki duktus epididimis kanal duvarındaki hücrelerde boyanmadığı görüldü. Cx50'nin tüm yaş gruplarındaki sıçanların testislerinde seminifer tübüllerdeki Sertoli hücrelerinde gözlenmediği ancak tüm germ hücrelerinde ise kuvvetli pozitif reaksiyon vardiği belirlendi. Epididimislerinde ise duktus epididimisi döşeyen epiteldeki prinsipal hücrelerde zayıf boyanma belirlendi. Cx26'nin 5 ve 20 günlük sıçanların testislerinde Cx46 ile benzer boyanma örnekleri gösterdiği görüldü. Bununla birlikte 50 ve 70 günlük sıçanların testislerinde seminifer tubüllerde Sertoli hücrelerinde ve spermatogonialarında Cx26 pozitif immune reaksiyon gözlendi. Tüm yaş gruplarındaki hayvanların epididimislerinde duktus epididimis epitelinde Cx26 negatif reaksiyon belirlendi. Tüm elde edilen bulgular ışığında, konneksin 43 proteinlerinin sıçan testis ve epididimisinde insan ve diğer türlerde olduğu gibi yaygın bir şekilde immunohistokimyasal olarak lokalize olduğu görülmüştür. Konneksin 26, konneksin 46 ve konneksin 50'nin ise konneksin 43'e göre daha az eksprese edildiği ve ana konneksin olan koneksin 43'ün testis ve epididimisteki fonksiyonlarına destek olabilecekleri sonucu ortaya çıkmıştır. Elde edilen tüm veriler ışığında, üzerinde çalıştığımız tüm bu konneksinlerin sıçan testislerinde hücre içi haberleşmede görev alarak spermatogoniyal farklılaşma, spermiyogenezis, spermatidlerde akrozom gelişimi ile kan-testis bariyerinin yapısına katılma ve Leydig hücrelerinde steroidiogeneziste önemli roller oynadıkları, epididimiste ise sadece konneksin 43 ve konneksin 50'nin sperm olgunlaşması ve kan-epididimis bariyerine katkı sağlama gibi fonksiyonel görevleri yürütttüğü sonucu çıkarılabilir. Ayrıca, çalışılan tüm konneksinlerin testis ve epididimiste kan ve lenf damarları permabilitesi üzerinde de bir etkisi olabileceği ileri sürülebilir. Anahtar Kelimeler: Epididimis; Konneksin; Postnatal Gelişim; Sıçan; Testis