Birliktelik Kuralları Analizi İle Arıza Teşhisi: Elektrik Üretim Santrallerinde Bir Uygulama


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sabri GÜNGÖR

Danışman: Yasemin Yavuz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişimin doğal sonucu olarak günlük hayatın her alanında büyük miktarlarda veri toplanmaya başlamıştır. Toplanan bu verilerin incelenerek işe yarar bilgilerin çıkarılmasını amaçlayan veri madenciliği uygulamaları yaygınlaşmaktadır. Bu uygulamalar yaşamın her alanında olduğu gibi enerji alanında da büyük ilgi görmektedir. Bu kapsamda enerji verimliliği ve tasarrufunu artırmayı hedefleyen çalışmalar her geçen gün araştırmacıların daha fazla ilgisini çekmektedir. Bu çalışmada Türkiye'deki elektrik üretim santrallerinin 2020 yılında karşılaştıkları arızalardan yola çıkarak veri madenciliğinin birliktelik kuralları analizi tekniklerinden biri olan FP-Growth algoritması ile kural çıkarımı yapılmıştır. Çıkarılan kuralların ilişkisel analizlerinden yararlanılarak elektrik üretim santrallerine ilişkin arıza teşhis çalışması yapılmıştır. Farklı kaynaklardan elde edilen veriler ile ilişkisel bir veri tabanı oluşturulmuştur. Arızaların ortaya çıkmasında etkili olan faktörler 8 farklı santral türü için ayrı ayrı belirlenmiş ve santral türlerinin arıza profilleri çıkarılmıştır. Santrallerdeki arızaların hangi şartlar altında ortaya çıkabileceği bilgisi hem arızalar ortaya çıkmadan önleyici bakım çalışmalarının yapılabilmesine hem de gelecekteki tesis kuruluş yerlerinin daha isabetli bir şekilde belirlenmesine katkıda bulunabilecektir. Birliktelik kuralları analizi sonucunda 8 farklı santral türü için ayrı ayrı çıkarılan kurallar arızaların ortaya çıkmasında etkili olan faktörleri göstermektedir. Buna göre; Türkiye'deki elektrik üretim santrallerinde karşılaşılan arızalarda en fazla santralin kuruluş yılı, bulunduğu şehrin rakımı ve arızanın meydana geldiği gün şehrin güneşlenme süresi değişkenlerinin etkili olduğu belirlenmiştir.