POLİ (LAKTİK ASİT) (PLA) LİFİNİN DOĞAL BOYAR MADDELER İLE BOYANABİLİRLİĞİNİN POLİHEDRALOLİGOMERİKSİLSESKUİOKSAN (POSS) NANO PARÇACIKLARI KULLANILARAK İYİLEŞTİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM TUĞÇE ÇELİK
Danışman: Mehmet Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Poli (laktik asit) (PLA) alifatik poliester grubunda yer alan tamamen doğal kaynaklardan elde edilen, eriyebilen, biyobozunur bir polimerdir. Günümüzde artan çevre bilincinin etkisi ile üretim sürecinde, çevre dostu hammaddeler ve temiz üretim yöntemlerinin seçilmesi büyük önem teşkil etmektedir. PLA lifi yeni nesil tekstil lifleri arasında yer almakta ve tekstil sektöründe giderek artan farklı kullanım alanları bulmaktadır. Günümüzde PLA'nın film, lif, kompozit malzeme olarak kullanımı oldukça yaygındır. PLA günümüzde çok ciddi boyutlara ulaşan katı atık sorununa katkıda bulunabilecek ve petrol bazlı polimerlere olan ihtiyacı azaltabilecek bir malzemedir. Özellikle paketleme endüstrisindeki kullanımının yaygınlaşması ile çevreye pozitif etkilerinin olacağı öngörülmektedir. Tekstil lifleri tek başına veya karışım olarak kullanılabilir. PLA lifleri, tekstil alanında pamuk, yün, liyosel lifleriyle karışım halinde kullanılmaktadır. Karışımların renklendirilmesinde uniform renk dağılımı, proses kolaylığı ve maliyet avantajı sağlaması için liflerin aynı tip boyarmaddelerle boyanabilmesi ve benzer renk alma özelliğine sahip olması istenir. PLA lifinin erime noktasının ve hidrolitik dayanımının düşük olması mekanik özelliklerinin bozulmaması için boyama işlemini düşük sıcaklıkta ve kısa sürede gerçekleştirilmesini gerektirmektedir. Bu sorunun çözümüne istinaden yapılan bu çalışmada PLA lifinin doğal boyarmaddeler ile boyanma verimliliğinin iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla PLA lifinin farklı doğal boyarmaddelere karşı afinitesini artırmak için ikisi ticari olarak satılan, diğeri tez kapsamında sentezlenmiş olan üç adet poliogomerik hidrosilseskuioksan (POSS) nano parçacığı matris içerisine katkılanmıştır. Eriyikten lif çekimi yöntemi ile farklı konsantrasyonlarda POSS nano parçacığı içeren lifler üretilerek çekme testi, taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve diferansiyel taramalı kalorimetre (DSC) ile karakterize edimiştir. Saf ve modifiye PLA liflerinin boyarmadde alımı ve haslık değerleri CIELAB renk skalası üzerinden kıyaslanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda doğal boyarmaddelere karşı yüksek afiniteye sahip modifiye PLA lifleri elde edilmiştir. Bu proje, TUBITAK tarafından 213M268 no'lu proje kapsamıyla desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Poli (laktik asit), lif, polihedral oligomeriksilseskuioksan (POSS), afinite.