Bazı yabancı ot tohumlarının çimlenmesi üzerine etkili olan faktörlerin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMED TALEB SID BRAHIM
Danışman: Doğan Işık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Amaranthus retroflexus L. ve Chenopodium album L. yabancı otlarının tohum çimlenmesine abiyotik faktörlerin (sıcaklık, ışık, ph ve tuzluluk) etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Farklı sıcaklıkların (5,10,15,20,25,30,35 ve 40 °C), farklı NaCl tuz konsantrasyonunun (0, 25, 50, 100, 150, 200 ve 250 mmol/l) ve pH seviyelerinin (4,5,6, 7, 8, 9 ve 10) A. retroflexus ve C. album'un çimlenmesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmalar 2021 yılında Erciyes Ünüversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Herboloji laboratuvarında yürütülmüştür. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre A. retroflexus'un en yüksek çimlenme oranı 30 °C sıcaklıkta meydana geldiği; 5, 10 ve 40 °C' de ise çimlenme meydana gelmediği görülmüştür. C. album tohumlarında 5, 10 ve 40 °C' de çimlenme olmadığı, 25 °C sıcaklık uygulamasında en yüksek çimlenme oranı elde edildiği tespit edilmiştir. A. retroflexus tohumlarıın, 12 saat aydınlık 12 saat karanlık ortamda tohumlarının % 65'i çimlenirken sürekli karanlık ortamda çimlenme oranı % 50 olmuştur. C. album tohumlarında ise 12 saat aydınlık ortamda çimlenen tohum oranı yaklaşık %35 iken sürekli karanlık ortamda çimlenme oranı ise % 2 şeklinde gözlemlenmiştir. Farklı pH seviyelerinin çimlenme biyolojisine etkisi konusunda yapılan çalışmanın sonuçlarına göre 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta yapılan çalışmada A. retroflexus tohumları pH 7'de en yüksek çimlenme oranı gösterirken, pH 10 uygulamasından en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. Sürekli karanlık koşullarda en yüksek çimlenme oranı pH 7 uygulamasında elde edilmişken, en düşük tohum çimlenme oranı pH 10 uygulamasından elde edilmiştir. 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta farklı pH seviyelerinde C. album tohumlarında yapılan çalışmada pH 10 uygulamasında en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken pH 5 uygulamasından en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. Sürekli karanlık koşullarda ise C. album'a tohumlarında pH 4 uygulamasında en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken, pH 7 uygulamasından en düşük tohum çimlenme oranı elde edilmiştir. Farklı tuz konsantrasyonlarının A. retroflexus tohumlarının çimlenmesine etkileri konusunda 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta yapılan çalışmada kontrol (0 doz tuzluluk) aydınlık en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken 150 mM ve üzeri konsantrasyonlarda çimlenme olmamıştır. Sürekli karanlık koşullarda A. retroflexus tohumları 0 doz tuzluluk uygulamasında (kontrol) en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken 50 mM tuz konsantrasyonunda en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. Farklı tuz konsantrasyonlarının C. album tohumlarının çimlenmesine etkileri konusunda 12 saat aydınlık 12 saat karanlık fotoperiyotta yapılan çalışmada 50 mM tuz konsantrasyonunda en yüksek çimlenme oranı elde edilmişken 150 mM tuz konsantrasyonunda en düşük çimlenme oranı elde edilmiştir. Sürekli karanlık koşullarda ise C. albüm tohumlarında tohum çimlenme oranı en yüksek 25 mM tuz konsantrasyonunda olmuştur, en düşük çimlenme oranı ise 0 doz tuz konsantrasyonunda gözlemlenmiştir. 100, 150, 200, 250 mM tuz konsantrasyonlarında tohumlarda çimlenme görülmemiştir. Çalışmadan elde edilen bilgiler, tarlada yabancı otları teşvik eden veya yok eden faktörlerin bilinmesine ve yabancı otları kontrol etmek için etkili stratejilerin oluşumunu kolaylaştırabilecektir. Anahtar Kelimeler: Yabancı ot, Çimlenme, Sıcaklık, Işık, pH, Tuz, Amaranthus retroflexus L., Chenopodium album L.