Teknolojik Değişim ve Rekabet Gücü İlişkisi: Türkiye İmalat Sanayii Üzerine Bir Uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet Köseoğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ekrem ERDEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde artan küreselleşme ve teknolojik yenilik hareketleri ülkeler arasındaki sınırları ortadan kaldırarak, gerek firma ve endüstri gerekse de ülke bazındaki rekabeti hiç olmadığı kadar artırmıştır. Rekabetin bu denli yoğun yaşandığı bir ortamda, geleneksel üretim sistemleri yerini bilgi yoğun, Ar-Ge ve yeniliğe dayalı yeni nesil üretim sistemlerine bırakmıştır. Üretim sistemlerinde yaşanan bu değişim, rekabetin de boyut değiştirmesine neden olmuştur. Artık rekabet avantajının sağlanması için herhangi bir malı veya hizmeti daha düşük maliyetli üretebilmek tek başına yeterli olmayıp, verimlilik, kalite, hız ve esneklik gibi hususlar da büyük önem kazanmıştır. Bu söylenenler doğrultusunda, firmaların ve ülkelerin sürdürülebilir rekabet avantajı elde edebilmeleri için Ar-Ge ve inovasyona daha fazla kaynak ayırarak teknolojik değişime ayak uydurmaları gerekmektedir.Çalışmamızda, teknolojik değişim ve rekabet gücü arasındaki ilişkinin ortaya konması ve söz konusu ilişkinin yönü ve derecesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda dört ana bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde, teknolojik değişim olgusu kavramsal çerçevede anlatılmıştır. İkinci bölümde, rekabet gücünün belirleyicileri ve ölçüm yöntemleri yine kavramsal çerçevede ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'de uygulanan teknoloji politikalarına yer verilerek, teknolojik performans kriterleri çerçevesinde Türkiye'nin mevcut durumu analiz edilmiştir. Dördüncü bölümde ise, 1970-2010 dönemine ait Türkiye'nin imalat sanayi verilerinden hareketle hazırlanan rekabet gücü endeksleri, teknolojik değişim göstergesi olan patent verileri ve ayrıca rekabet gücünü etkilediği düşünülen reel efektif döviz kuru ve gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) verileri kullanılarak ekonometrik uygulama yapılmıştır. Sonuç olarak, teknolojik değişim ve rekabet gücü arasında pozitif ilişki bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Teknolojik Değişim, Rekabet Gücü, VAR Modeli