Türk toplumunda ailesel nonsendromik işitme kaybının genetik temelinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI SUBAŞIOĞLU UZAK

Danışman: Munis Dündar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç:İşitme kaybı; kişinin dış dünya ile uyum ve iletişiminde, sosyal ve duygusal gelişiminde ve bunların yanı sıra kendini ifade etme, kavrama ve algılama süreçlerinde değişikliklere yol açan en yaygın duyusal fonksiyon bozukluğudur. Genel olarak toplumda işitme kaybının sıklığı 1000 canlı doğumda bir olarak bilinmektedir. Bu değerin yaklaşık yarısından genetik nedenler, diğer yarısından ise çevresel faktörler sorumlu tutulmaktadır. Son yıllarda elde edilen veriler insan genlerinin en az %1'inin işitme için gerekli olduğunu öne sürmektedir.İşitme kaybının yaklaşık %80'lik kısmının otozomal resesif geçişli olması dolayısı ile özellikle Türkiye gibi akraba evliliklerinin oranının yüksek olduğu ülkelerde bu konu daha da önem kazanmıştır. Bu uzmanlık projesi ile Türk toplumunda ailesel işitme kaybına sıklıkla neden olan genlerin belirlenmesi, ilerleyen dönemlerde işitme kaybına yönelik oluşturulacak genetik tarama programlarına ve hastaların tanı süreçlerine yapılacak katkının yanı sıra bir sonraki kuşaklar için de verilecek genetik danışmalık hizmetine katkıda bulunabilmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza iki ve daha fazla işitme engelli çocuğa sahip, ebeveynlerin akraba olduğu 21 aileden 122 birey dahil edilmiştir. Sonradan geçirilmiş bir hastalık ya da kaza sonucu ortaya çıkmış olan işitme kaybı olguları ile işitme kaybının nedeninin herhangi bir sendromla ya da hastalıkla ilişkili olarak bulunduğu olgular çalışmaya dahil edilmemişlerdir. Ailelerde GJB2 geni sekans analizi ile öncelikli olarak taranmıştır. Mutasyon saptanmayan aileler open array moleküler yöntemi kullanılarak işitme kaybına yol açtığı bilinen 11 gen açısından incelenmiştir. (SLC26A4, MYO7A, MYO15A, OTOF, CDH23, TMIE, TECTA, PCDH15, TMC1, TMPRSS3, TMHS).Bulgular ve Sonuç: 5 ailede GJB2 geninde c.35delG homozigot, 3 ailede c.35delG heterozigot mutasyonu ve bir ailede p.V153I heterozigot polimorfizmi tespit edilmiştir. c.35delG heterozigot mutasyon saptanan 2 ailede daha önce literatürde tanımlanmamış p.C169X heterozigot mutasyonu ile, 1 ailede ise c.IVS1+1G>A mutasyonu saptanmıştır. Open array yöntemi ile bir aile TMIE geninde p.R84W mutasyonu saptanmış, bir ailede OTOF geninde segregasyon, bir ailede TMPRSS3 geninde segregasyon, bir ailede ise; TMHS, OTOF ve TMPRSS3 genlerinde segregasyon saptanmıştır. Kalan 8 ailede tez kapsamında uygulanan yöntemler ile herhangi bir olası genetik değişiklik saptanamamıştır.