1556 numaralı Evkaf Defterleri 1256-1257 Tımarat Defteri transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKET ERKAYA
Danışman: Cengiz Kartın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı toprak rejiminin temelini oluşturan, tımar sistemi ile herhangi bir bölgeye ait vergi gelirlerinin tamamı veya bir kısmının, bazı mükellefiyetler karşılığında padişah tarafından bir şahsa tevcih edilmesidir. Bu yöneltme ile kasıt mülkiyet vermek değil devlete ait olan mülkün reaya aracılığıyla işletilerek buradan sağlanacak olan vergilerin devlet adına toplanmasıdır. Bu doğrultuda fethedilen herhangi bir bölgenin tahriri yapılarak vergi gelirleri ortaya konur ve bu gelirler dirliklere bölünerek askeri hizmetleri karşılığında sipahilere verilir, böylece o bölgede tımar sistemi hayata geçirilmiş olurdu. Bu amaç doğrultusundaki genel kaide; kim nerenin vergisini alıyor ise asayiş ve idaresinden de o sorumludur. Devlet taşradan alacağı vergileri maaş olarak oradaki görevliye tahsis ettiği için hem düzenli bir şekilde zirai üretim sağlanmakta hem de asayiş ve idareyi mahallinde sağlandıktan sonra herhangi bir vergi kaçağını da önlemekteydi. Tımar sistemiyle ilgili belgeye dayalı ilk atıf Orhan Bey dönemine kadar gitmektedir. Sultan I. Murat döneminden itibaren de daha sistematik hale getirilen tımar sistemi ile mezkûr bilgiler tımarat defterlerine düzenli bir şekilde kaydedilmeye başlanmıştır. Bu tarihten sonrada belirli zaman aralıklarında bölgesel ve genel tımar sayımları yapılmış ve bunların kayıtları güncel tutulmaya çalışılmıştır. Tezin konusunu oluşturan "1556 Numaralı Evkaf Defterleri 1256-1257 Tımarat Defteri" E.Ü. bünyesinde bulunan Kayseri ve Yöresi Tarih Araştırmaları Merkezi (KAYTAM) kütüphanesinden temin edilmiş ve üzerinde gerekli olan çalışma ve değerlendirmeler yapılmaya özen gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tımar Sistemi, Tımarat, Osmanlı Devleti, Toprak rejimi, Kaytam