1876 NİSAN AYAKLANMASI VE BATAK OLAYLARI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YALÇIN YEŞİLKAYALI
Danışman: Tekin Aycan Taşcı
Özet:
Çalışmamızda, 19.
yüzyılda Osmanlı Devleti sınırları içerisinde Bulgar coğrafyasında yaşanan
Bulgar Milliyetçiliği gelişim sürecini, bu süreç içerisinde yaşanan isyanları
ve 1876 yılında gerçekleşen büyük Nisan Ayaklanması’nı, bu ayaklanmanın kurgusunu,
kurgu içerisinde özel bir yere sahip olan Batak köyünde yaşanan olayların
tarihsel gerçekliği ve sonrasındaki politik yansımaları ele alınmıştır. Ele aldığımız konuyu arşiv belgeleri, raporlar
ve yayınlar aracılığı ile araştırmak, araştırmalar sonunda konu hakkında ortaya
atılan iddiaları özgün ve doğru bilgilere ulaşarak anlatmak ve iddiaları
yanıtlamak amaçlanmıştır.
Bulgarların, Osmanlı
Devleti’ne karşı bağımsızlık hareketlerini ve bağımsızlık yolunda
gerçekleştirdikleri ayaklanmaları ve bu ayaklanmalar arasında en büyüğü ve en
etkilisi olan Nisan Ayaklanmasının yaşandığı 1876 yılında Osmanlı’ya etkisine
değinilirken bu ayaklanmanın yaşandığı esnadaki etkileri ile kalmayıp,
sonucunun yansımaları da çalışmamızda ele alınmıştır. Ayrıca araştırmamızda
Nisan Ayaklanmasının içerisinde yer alan ve Bulgar tarihinde abartılı rakamlar
verilerek bir tarihi algı haline dönüştürülmeye çalışılan Batak Köyünde ortaya
atılan iddialarda araştırılmış ve gerçekliği değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bununla
beraber Nisan Ayaklanmasında yaşananlar, Rus destekli kurulan komita ve çete
faaliyetleri anlatılmış, bu komitacıların ve çetelerin isyanı
gerçekleştirdikleri ancak başarısız oldukları anlatılmış, isyan sonrası
yaşananların Avrupa kamuoyuna yansımaları, ayaklanmayı araştırmak için isyan
coğrafyasına yollanan Avrupalı ve Türk raportörlerin yazdıkları ve verdikleri
rakamsal istatistikler anlatılmıştır. Araştırmamızda ele alınan tüm bilgiler
bütünde literatüre özgün bir çalışma kazandırmayı amaçlamıştır.