Rus dil algısında Türk imgesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RENATA AKTAŞ
Danışman: Arif Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkler ve Ruslar, imparatorluk geleneğinden gelen dünyanın en büyük iki ulusudur. Bu iki halk arasındaki ilişkiler yaklaşık 1200 yıl öncesine dayanmaktadır. Her iki taraf da dil, kültür, edebiyat, sanat ve birçok alanda birbirlerinden etkilenmişlerdir. Bu etkileşimin dile yansımasını çalışmamızın başlangıç noktası olarak belirledik. Dili; kültürü, tarihi, edebiyatıyla birlikte inceleyerek tezimizi bir bütün olarak tamamlamaya çalıştık. "Rus Dil Algısında Türk İmgesi" adlı tezimizde Türk imgesinin Rus tarihi, dili ve edebiyatına yansımasını konu edindik. Türk imgesinin, Rus Dili ve Edebiyatı'na yansıyan isimlerini; Rusçada Türkçe kökenli isimlerin araştırılması, Türkçeden Rusçaya geçen sözcük sayısının incelenmesi, isimlerinin anlamına göre tasnif edilmesi ve fonetik değişimleri değerlendirilmesi gibi aşamalardan geçirdik. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. "Rus Toplumunda Türk İmgesinin Tarihî Gelişimi" adlı ilk bölümde Türk-Rus ilişkilerinin tarihî gelişimlerinden yola çıkarak iki ulusun etkileşimi analiz edilmiştir. Bu bölümde Rus ve Türk halklarının tarihî süreçleri, siyasi, ekonomik, kültürel ve sosyal gelişimleri beş döneme ayrılarak ele alınmıştır. Çalışmamızın temelini oluşturan "Rus Dil Algısında Türkçe Kökenli Sözcükler" bölümü altı alt başlıktan oluşmaktadır. Rusçadaki Türkçe kökenli kişi adları (antroponimler), genel adlar (pragmatonimler), hayvan adları (zoonimler), bitki adları (fitonimler), Rus atasözlerinde yer alan Türkçe kökenli adlar ve Rus deyimlerinde yer alan Türkçe kökenli adlar, tematik gruplar hâlinde belirtilmiştir. Rusça sözcüklerin yazılışları, sınıflandırılması, sözlük anlamlarının incelenmesi, fonetik yapısına göre okunuşları Rusça ve Türkçe anlamları verilerek analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise, "Rus Edebiyatında Türk İmgesine Genel Bakış" başlığı altında, Rus Halk Edebiyatı'ndan başlayarak 19-20.yüzyıl Rus Edebiyatı'na kadar farklı edebî türleri (yıllıklar, seyahatnameler, şiirler) analiz ederek Türk imgesini incelemeye çalıştık. Anahtar Kelimeler: Rus dili, Türk imgesi, Rusçada Türkçe alıntıları, Türk-Rus ilişkileri, Türkçe kökenli Rus soyadları