Klasik tarihî romanda karakterleştirme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU OYLUBAŞ KATFAR
Danışman: Hülya Eraydın Argunşah
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klasik Tarihî Romanda Karakterleştirme başlıklı tezde, tarihle ilgili roman/tarih konulu roman, tarihî roman, tarih-roman, devir romanı, yeni tarihselci roman gibi terimler değerlendirilerek 'klasik tarihî roman' tanımı yapılmıştır. Bu tanım, konuyla ilgili terim eksikliği problemine yönelik eleştirilere cevap vermiş ve romanın ögelerinden biri olan karakterleştirmeye yönelmiştir. Çünkü incelemelerde karakterleştirmenin romanın diğer ögeleri üzerinde de etkili olduğu fark edilmiştir. Bu çalışmada öncelikle karakterleştirme etrafındaki teori ve teknikler konusunda terim ve anlayış birliğini sağlamak amaçlanmıştır. Bundan başka 'tarihî roman tiplerle kurulur' cümlesinin klasik tarihî romanlar için genel geçer bir ifade olduğu görülmüştür. Sonuç olarak da çalışmada 'karakter' terimi, roman varlıkları için genel bir ifade olarak kullanılmış, düz (sosyal tip, stereotip) ve değişken karakter terimleri şeklinde de ayrım yapılmıştır. Tarihî romanlarda, bu karakterlerin romanın başından sonuna kadar aynı özelliği taşımadıkları tespit edilmiştir. Bu nedenle de karakterleştirmenin bir süreç olduğu kabul edilmiş ve bu sürece ortak olan karakterlerin teknik, tematik ve yaratma özgürlüğü bakımından anlatı söylemindeki yeri üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmelerde karakterin 'ima edilen cisimliliği'ni tarihî kişiler ve yaratma karakterler bakımından anlamlandırmak için birden fazla yönteme ihtiyaç duyulmuştur. Çalışmanın alt başlıklarından da anlaşılacağı üzere; yazar, okur, anlatı ve toplum merkezli eleştiri yaklaşımları üzerine detaylı düşünülmüştür. Edebiyatın psikoloji, felsefe, sosyoloji ve tarih gibi pek çok disiplinle ilişkili olması da bu yaklaşımı anlamlı kılmaktadır. Son olarak bu çalışmada fikir birliğine ulaşılamamış konulara odaklanıldığını vurgulamak gerekir. Bu nedenle daha önceki tezlerde yapılmış olan kronolojik roman sınıflandırmalarına ve özetlerine yer verilmemiş, tezin giriş bölümünde ayrıntılı biçimde açıklanan tezin savına yönelik hedefler gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karakterleştirme, Klasik Tarihî Roman, Tarih ve Roman, Roman Teorisi, Edebiyat Terimleri, Edebiyat Tarihi.