Anlam Nahvinin Dilin Anlaşılması ve Üretilmesine Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İhsan Hammad

Danışman: Halim Öznurhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil terkipleri, dilin kurallarında ifade edilen üç unsurundan biri sayılır. Şöyle ki bu terkipler, dil ıstılahlarını ve bu kuralların gerektirdiği şekilde aralarındaki doğru dokumayı birbirine bağlamaktadır. Bütün bunların amacı, üretilmek ve anlaşılmak istenen kelamın yapısının ve anlamının doğruluğunu sağlamaktır. İster kitap olsun ister öğretmen Arapça dil kurallarının öğretiminde, kelimelerin sonlarının doğruluğu hususundaki kurallara odaklanmakla sınırlı kalınmaya dikkat çekilmekte, hazif (eksiltme), zikr (gösterme), takdim ve te'hir gibi bu terkiplerin delalet ettiği anlamlar ihmal edilmektedir. Bu nedenle araştırma çok önemli ve temel bir konuyu tartışmaktadır: Nahiv, kastedilen anlamı ifade etmede ve onu açığa çıkarmada nasıl etkileyici bir araç olabilir? Tüm bu hususlar dilin üretilmesi ve anlaşılmasına yönelik anlam nahvini anlamaya yardımcı olan etkenleri, bunu gerçekleştirmeyi sağlayan kuralları ve etkili öğretim yöntemlerini ele almakla gerçekleşecektir. Aynı zamanda araştırma öğrencinin nahiv çalışması ve eğitimine pratik bir fayda sağlaması amacıyla nahvin etkisine, belâgât, sarf, edebiyat ve tercüme gibi diğer dil sanatları ve üretimi ile olan yakın ilişkisine ışık tutmaktadır. Nahvin tabirde etkili bir araç haline getirilmesini sağlayan yolların keyfiyetine dair yapılan bu araştırma çerçevesinde aynı zamanda nahvin terkip, anlam ve işlem açısından konulara ayrılması için önerilen bir tasavvur sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Arap Grameri, Anlam nahvi, Anlam nahvini anlamanın unsurları, Anlam nahvinin zabıtları, Anlam nahvini öğretmenin yolları.