Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Eda MERT GÖKDUMAN
Danışman: Servet Özcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mezenkimal kök hücreler (MKH), kendini yenileme potansiyeli ve immün modülatör özelliği sebebi ile törepatik etkiye sahiptirler. MKH'lerin törepatik amaçlı kullanılabilmeleri için in vitro olarak çoğaltılmaları gerekliliği vardır ve bu durum senesens sebebi ile kısıtlanmaktadır. Senesens hücre bölünmesini durduran, ancak hücrelerin metabolik aktivitelerinin devam ettiği dejeneratif bir süreçtir. Metformin; glukoz, insülin ve IGF-1 seviyesini düşüren, Tip 2 diyabette sıklıkla kullanılan etken bir maddedir. Metforminin etki mekanizması senesens mekanizmasında önemli yeri olan IGF (insülin benzeri büyüme faktörü) sinyal yolağı ile yakından ilişkilidir. Bu sebeple bu tez çalışmasında metformin uygulamasının senesens sürecini geciktireceği düşünülerek kültür ortamında replikatif senesens sürecine sokulan MKH'lere eş zamanlı olarak çeşitli dozlarda metformin uygulaması yapılmıştır. Kontrol grubu hücrelere ve metformin uygulanan hücrelere kültürün 14., 21. ve 28. günlerinde senesens ilişkili β-galaktozidaz testi, hücre döngüsü testi ve RT- qPCR çalışması yapılmıştır. RT-qPCR çalışmalarında senesens süreci ile yakından ilişkili stemness genleri ve DNA tamir yolağı ile ilişkili çeşitli genlerin ekspresyon seviyelerindeki değişimler incelenmiştir. Senesens ilişkili β-galaktozidaz testi ve hücre döngüsü testi sonuçları metformin uygulamasının MKH'lerin senesens sürecini özellikle 28. gün 6 mM ve 9 mM grubunda geciktirdiğini göstermiştir. Metformin uygulamasının kültürün geç safhalarında senesent hücre oranını azalttığı, hücre döngüsü testinde ise hücreleri G0/G1 fazından S fazına geçişini sağladığı gözlenmiştir. Ayrıca stemnes genlerinden hücre döngüsünün G1- S faz geçişini sağlayan KLF4 geni ekspresyon seviyesinin kültürün geç safhasında artması (28. gün 9 mM dozda) da hücre döngüsü testi bulgusunu desteklemiştir. Anahtar Kelimeler: Metformin, gen ekspresyonu, mezenkimal kök hücre, senesens.