ASTIMLI BİREYLERE UYGULANAN PRANAYAMA SOLUNUM TEKNİĞİNİN ASTIM KONTROLÜ, SOLUNUM FONKSİYONLARI VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülyeter Erdoğan Yüce

Danışman: Sultan Taşcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Astım hastalarının birçoğu farmakolojik tedaviye rağmen astım semptomlarını yaşamaya devam etmekte ve bu sebeple tamamlayıcı ve bütünleşik (integratif) uygulamalara yönelmektedir. Bu uygulamalardan biri olan pranayama, solunum temelli bir teknik olup eski bir Hint bilimi olan yoganın parçasıdır. Bu çalışma astımlı bireylere uygulanan pranayama solunum tekniğinin astım kontrolü, solunum fonksiyonları ve yaşam kalitesine etkisini incelenmek amacıyla randomize kontrollü tek kör çalışma olarak yapılmıştır. Çalışmaya 25 pranayama ve 25 relaksasyon grubu olmak üzere toplam 50 hasta alınmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için gerekli etik kurul onayı, kurum izinleri ve bireylerin bilgilendirilmiş gönüllü olurları alınmıştır. Araştırmanın verileri hasta tanıtım formu, Astım Kontrol Testi (AKT), Astım Yaşam Kalitesi Ölçeği (AQLQ), solunum fonksiyon testi (SFT) ve hasta izlem çizelgesi kullanılarak toplanmıştır. Standart tedaviye ek olarak Pranayama grubuna günde bir kez 20 dakika, bir ay süreyle pranayama solunum tekniği, relaksasyon grubuna ise yine aynı süre relaksasyon tekniği uygulamıştır. AKT, AQLQ ve SFT uygulama öncesi ve dört haftalık uygulama süreci sonrası olmak üzere iki kere değerlendirilmiştir. Aynı zamanda hastaların PEF ölçümleri günlük olarak PEF metre ile takip edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde p 0.05), AQLQ puanları açısından ise pranayama grubunun relaksasyon grubuna göre daha yüksek AQLQ toplam puanı ve alt boyut puanlarına sahip olduğu bulunmuştur (p<0.05). Çalışmanın sonucunda pranayama solunum tekniğinin hastaların astım kontrolünü ve astım ile ilişkili yaşam kalitelerini artırdığı, solunum fonksiyon testlerinde ise anlamlı bir iyileşmeye yol açmadığı belirlenmiştir. Bu sonuca göre astım hastalarının semptom kontrolünü sağlamada ve yaşam kalitesini artırmada pranayama solunum tekniğinin kullanımı önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Astım, yoga, nefes egzersizleri, yaşam kalitesi, hemşirelik