Investigations on the genetics of growth and linear conformation traits in akkaraman sheep
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM BİLİMLERİ VE TEKNOLOJİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET KIZILASLAN
Danışman: Mehmet Ulaş Çınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İklim değişikliğinin ilerleyişi 1950'lerden bu yana özellikle Türkiye ile kesişen bölgelerde artan tarımsal ve ekolojik kuraklık beklentileri ile en tahmin edilemez düzeylere ulaşmıştır. Yerli hayvan genetik kaynakları tahmin edilemez ekstrem koşullar altında sürdürülebilir üretim ve gıda güvenliğine katkıda bulunacak ve ihtiyaç duyacağımız potansiyel rezervuarları temsil etmektedir. Yetersiz besleme ile yüksek gelişim kabiliyeti ve ekstrem koşullara karşı dayanıklılığı ve yaşama kabiliyeti ile Akkaraman koyunu, değişen iklim ve çevre şartları, tekrarlı pandemiler ve diğer darboğazlara karşı geleceği beslemek için üretilen çözümlerin bir parçası olma açısından büyük potansiyel taşımaktadır. Büyüme ve doğrusal tip özellikleri karkas verimi, kalitesi, yemden yararlanma, üreme, dayanıklılık, hareketlilik, verimlilik ve hayatta kalma gibi özelliklerle olan ilişkisinden dolayı hayvansal üretim sistemlerinin karlılığı, verimliliği ve sürdürülebilirliği üzerinde doğrudan etkiye sahiptir. Bundan dolayı çalışmamız, büyüme ve doğrusal tip özelliklerinin Akkaraman koyun ırkında genetik ve fenotipik parametrelerini hesaplamayı, bu özelliklerin dağılımı ile ilişkili moleküler mekanizmaları düzenleyen QTL tespitini ve ırkın yaygın kullanılan bazı kültür ırkları ve farklı coğrafyalardan yerli koyun ırkları ile genom-boyu SNP paneller vasıtasyıla karşılaştırmalı genomik karakterizasyonunu hedeflemiştir. Genel olarak orta düzey kalıtım dereceleri ve özellikler arasında yüksek düzeyde pozitif genetik ve fenotipik korelasyon tespit edilmiştir. Buna ek olarak yapılan GWAS analizleri sonucunda, özelliklerle ilişkili 2 genom-çapında 18 kromozom-çapında SNP tespit edilmiştir. Buna göre, ZNF407, SCD5, SP1, PTGDR, PRDM2, PTPRG, KCND2, ZNF260, CPE, GRID2, SPIDR, HCN3, MYOM3, FKBP1A, TLE4, SLC44A1 ve TMEM50A genleri muhtemel QTL barındıran genler olarak tavsiye edilmiştir. Diğer taraftan, Akkaraman koyun ırkının diğer ırklarla olan genetik benzerliği ve farklılıkları ortaya konmuştur. Akkaraman ırkındaki mevcut yüksek genetik çeşitlilik, uygulanacak bir kapsamlı seleksiyon programının yakın zamanda soy-içi üreme depresyonuna sebep olacak düzeyde bir tehlike içermediğini desteklemektedir. Dolayısıyla, sonuçlarımız koyun üretim sistemleri için önemli uygulamalar taşımakta ve verimli ve başarılı bir genoma dayalı seleksiyon programı oluşturma konusunda ise pratikte kullanılacak bilgiler sağlamaktadır.