SUAT HAYRİ ÜRGÜPLÜ HÜKÜMETİNİN FAALİYETLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA KALKANCI
Danışman: Cevdet Kırpık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:27 Mayıs 1960 darbesinin ardından ordunun yönetimi devraldığı yeni dönemde, seçim sisteminde değişikliğe gidilerek 1961 yılına değin uygulanan çoğunluk sistemi yerine siyasi partilerin parlamentoda daha adil temsil edilmelerini amaçlayan Nispi Temsil Sistemine geçilmiştir. Yeni sistemin uygulandığı 15 Ekim 1961 seçimlerinde, partilerin salt çoğunluğu sağlayamaması üzerine Türk siyasi tarihinde ilk kez kurulan ve 1965 seçimlerine değin devam edecek olan koalisyon hükümetleri dönemi başlamıştır. Geçiş dönemi olarak adlandırılan bu dönemde dört ayrı koalisyon hükümeti kurulmuştur. Üç bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, 27 Mayıs 1960 askeri darbesinden itibaren askeri ve siyasi çevrede gelişen olaylar ve CHP lideri İsmet İnönü başkanlığında kurulan üç ayrı koalisyon hükümeti, sebep-sonuç ilişkisi içerisinde ele alınmıştır. Bağımsız Kayseri Senatörü Başbakan Suat Hayri Ürgüplü'nün hayatına yer verilen ikinci bölümde, aile hayatı, eğitimi ve siyasi hayatı hakkında genel bilgiler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise, 20 Şubat 1965 ve 27 Ekim 1965 tarihleri arasında dört partinin (AP-YTP-CKMP-MP) katılımıyla kurulan Suat Hayri Ürgüplü Hükümetinin sekiz ay süren iktidarında yaşanılan ekonomik gelişmeler, iç ve dış olaylar, kronolojik akış içerisinde incelenmiştir. Tarafsız başbakan liderliğinde 20 Şubat 1965'te kurulan dördüncü koalisyon hükümeti tarafından koalisyon protokolü imzalanmıştır. AP genel başkanı Süleyman Demirel'in başbakan yardımcılığı görevini üstlendiği Ürgüplü hükümetinde, koalisyon ortağı diğer parti liderleri (YTP-MP-CKMP) görev almamıştır. 26 Şubat'ta hazırlanan hükümet programının sekiz aylık zaman dilimi içerisinde tamamlanmaması halinde süregelen hükümetler tarafından plan ve çalışmaların devam ettirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda Ürgüplü'nün yurt gezisi, siyasi faaliyetler, kanuni düzenlemeler, ekonomik gelişmeler ve hükümet içi anlaşmazlıklara yer verilmiştir. Dış politikada ise milli dava olarak ele alınan Kıbrıs meselesi, ülkenin dış ilişkilerini şekillendiren ana unsur olmuştur. Çalışmamızın temel amacı, tarihi gerçeklik çerçevesinde Türkiye'de ilk kez 1961-1965 arası dönemde kurulan koalisyon hükümetlerini ve bu sürecin son halkasını oluşturan Suat Hayri Ürgüplü Hükümetinin, kuruluşu, siyasi, askeri ve ekonomik gelişmelerinin ele alınarak incelenmesidir. Anahtar Kelimeler: Suat Hayri Ürgüplü, Koalisyon, Senatör, Parlamento, Süleyman Demirel.