Tıbbi Atık Sterilizasyonu ve Erzurum İli Örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Zahide Delioğlan

Danışman: Merve Oğuz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çevre kirliliği arttıkça sağlık problemleri de çeşitlenerek artmış ve buna bağlı olarak da oluşan tıbbi atık miktarı ve çeşidi de artış göstermiştir. Söz konusu atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde mevzuata uygun yönetilmesi, işlenmesi ve bertaraf edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; tıbbi atıkların tanımı ve sınıflandırılması yapılmış, tıbbi atıkların kaynakları, tıbbi atık yönetimi ve tıbbi atıklara ilişkin mevzuat hükümleri ile bertaraf yöntemlerinden bahsedilmiştir. Ülkemizdeki ve Erzurum ilindeki tıbbi atık miktarlarının yıllara göre değişimi incelenmiş ve miktarlarda dalgalanmalar olduğu görülmüştür. Bu değişimlerin, kaynak ve denetim yetersizliği ile eğitim eksikliği ya da verilen eğitimin işin niteliğine uygun olmamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Doğu Anadolu Bölgesinin ilk tıbbi atık işleme tesisi olan Erzurum ili sterilizasyon tesisinde atıklar; 3,1 bar basınç altında, 135oC de doymuş buhar ile zararsız hale getirildikten sonra Erzurum Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Depolama Sahasında depolanarak bertaraf edilmekte olup 2017 yılında ülkemizde oluşan tıbbi atığın yaklaşık %9'u bu tesiste zararsız hale getirilmiştir. Söz konusu atıkların bertaraf yerine sıfır atık projesi kapsamında enerji eldesi amacıyla geri kazanılabileceği düşünülmüştür. Böylece bertarafa gönderilecek atık miktarı da azaltılmış olacaktır. Bu nedenle atıkların atıktan türetilmiş yakıt veya ek yakıt olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusu ayrıca incelenmiştir. Yapılan literatür araştırmaları sonucunda söz konusu atığın yakıt olarak kullanılmaya uygun olduğu ancak içerdiği yoğun plastik nedeniyle kirletici emisyonlar konusunda gerekli tedbirlerin alınmasının önem arz ettiği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tıbbi Atık Yönetimi, Tıbbi Atık Bertarafı, Tıbbi Atık Sterilizasyonu, Sıfır Atık