Ataklarla seyreden multipl skleroz(RRMS) hastalarının beslenme durumlarının saptanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUTKU ATUK

Danışman: Müge Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; Multipl Skleroz (MS) hastalarının beslenme durumu, fiziksel aktivite düzeyi ve antropometrik ölçümlerini sağlıklı bireyler ile karşılaştırmak ve hastaların bazı biyokimyasal bulgularını değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Bu vaka kontrol araştırmasına 60 hasta ve 60 kontrol olmak üzere 120 kişi dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümler ve besin tüketim sıklığını içeren anket formu, üç günlük besin tüketim kaydı ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi Kısa Formu (IPAQ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS Statistics 25.0 paket programında uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılanların %37.5'i 35-44 yaş aralığındadır, çoğunluğu (%75) kadın ve evlidir (%75.8). Geliri giderine eşit olanların oranı hasta (%58.3) ve kontrol (%55) grubunda çoğunluktadır. Araştırma kapsamına alınan hastaların %73.3'ü besin desteği kullanırken kontrol grubunda bu oran %15'tir (p<0.001). İki grup arasındaki bu farklılık D vitamini desteğinin hastalarda (%71.7) kontrol grubundan (%6.7) istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla kullanılmasından kaynaklanmaktadır (p<0.001). Kontrol grubunda gıda alışverişini kendisi yapanların oranı (%68.3) hasta gruptan (%46.7) fazladır (p=0.002). Yeşil yapraklı sebzeleri her gün veya haftada 5-6 kez tüketenlerin oranı hasta grupta (%3.3) kontrol grubundan (%20) anlamlı olarak düşüktür (p=0.003). Hastaların posa (15.65 g), çözünmez posa (9.75 g) ve omega 3 yağ asidi (1.10 g) alımları kontrol grubundaki bireylerden (posa: 12.80 g, çözünmez posa: 8.25 g, omega 3 yağ asidi: 0.80 g) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p<0.05). Posa, çözünmez posa ve sodyum alımı, Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) skoru ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Bel/boy oranı ile EDSS skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü korelasyon vardır (p=0.023). Hasta gruptaki bireylerin lenfosit seviyesi EDSS skoru ile negatif yönlü korelasyon gösterirken nötrofil/lenfosit oranı ile EDSS skoru pozitif yönde ilişkilidir (p<0.05). İnaktif hastaların EDSS skoru minimal aktif hastalardan fazladır (p<0.05). Sonuç olarak MS hastalarının beslenme durumlarında sağlıklı bireylerden farklılıklar vardır. MS'te engelliliği gösteren EDSS skoru ile posa, çözünmez posa, sodyum alımı ve fiziksel aktivite düzeyi arasında negatif, bel/boy oranı ve nötrofil/lenfosit oranı ile EDSS skoru arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Beslenme, Besin Tüketimi, RRMS, Antropometrik Ölçümler, Nötrofil/Lenfosit Oranı