Kentsel yeşil alanların arsa rayiç bedellerine etkisi: Erzurum örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERAY SAYGILIOĞLU
Danışman: Barış Ergen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentsel yeşil alanlar kentlerde yer alan önemli ögelerdir. Düzensiz kentleşme ve göç ile kentlerin fazla yapılaşması sebebiyle kentlerde yeşil alanlara fazlasıyla ihtiyaç duyulmaktadır. İnsanlar kentlerde yeşil alanların bulunduğu alanları daha çok tercih etmektedir. Kentsel yeşil alanlar kentliye farklı imkanlar sunarak kentlinin kentlerdeki yaşam kalitesini artırmaktadır. Kentsel yeşil alanların sosyal, ekonomik, çevresel, psikolojik etkileri bulunmaktadır. Sosyal olarak insanların sosyalleşmesini; ekonomik olarak arsa rayiç bedellerini; çevresel olarak manzara ve güvenliğini; psikolojik olarak ise insanların yeşil alanda rahatlığını etkilemektedir. Bu çalışmada açık yeşil alanların ekonomik katkısı olarak arsa rayiç bedellerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada Erzurum kent merkezinde bulunan yeşil alanlar incelenmiştir. Yeşil alanlar kentin merkez-gelişim bölgesi bakımından konumu, yapım yılı, çevresindeki değişiklikler ve hektarları arasında karşılaştırma yapılarak seçilmiştir. Erzurum kentinde 10 adet kentsel yeşil alan seçilmiş olup hepsi ayrı ayrı ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışmaya konu olacak tüm yeşil alanlar merkez ilçelerden biri olan Yakutiye ilçesinden seçilmiştir. Bu kentsel yeşil alanlar Olimpiyat Parkı, Tavşanlı Park, Muhsin Yazıcıoğlu Parkı, Ata Park Botanik Bahçesi, 100. Yıl Millet Bahçesi, Aziziye Millet Bahçesi, Park 25, Kale Kültür Yolu Parkı, Esma Park ve Hilâlkent Park'tır. Çalışmada arsa rayiç bedellerinin artış miktarı üzerinden kentsel arsaların ekonomik değerlerindeki değişim araştırılmıştır. Dörder yıllık dönemler olacak şekilde 2002, 2006, 2010, 2014, 2018 ve 2022 yılı arsa rayiç bedelleri değerlendirilmiştir. Seçilen örneklerde kentsel yeşil alanların yapımından ve düzenlenmesinden sonra arsa rayiç değerlerinde artışa neden olduğu, ayrıca sunduğu manzara ve rekreasyonel imkânlarla kentsel gelişime de önemli katkıda bulunduğu tespit edilmiştir. Kentlerde yeşil alanlara ne kadar kolay erişilebilirse kentte yaşayan insanların yaşam kalitesi o yönde artmaktadır. Çünkü yeşil alanlar yapılaşmalar sebebiyle kentlinin vazgeçilmez noktaları olmuştur. Kentlerde yeşil alanlar hangi bölgelerde daha çok yoğunluktaysa veya yeşil alan nerede düzenleniyorsa o alandaki arsa rayiç bedelleri de paralel olarak artmaktadır. Merkez çevresinde yeşil alan yapıldıktan veya düzenlendikten sonra alanın arsa rayiç bedeli artmıştır. Merkezde ise farklı kullanımların hayata geçirilmesi rayiç bedelleri etkilemiştir. Kentlerde arsa rayiç bedellerini etkileyen birçok faktör vardır. Kentlerde arsa rayiç bedelini etkileyen faktörler çevresel fonksiyonlar, bu fonksiyonlara yakınlık ve erişilebilirlik olarak düşünülmektedir. Bu çalışmada belirlenen kentsel yeşil alanların yapım yılından itibaren yeşil alanda yapılan her düzenleme arsa rayiç bedelini etkilemektedir. Arsanın şehir merkezine yakınlığı, yeşil alanlara yakınlığı, alışveriş merkezlerine yakınlığı, ulaşım ağlarına yakınlığı arsa rayiç bedelini etkilemektedir. Yeşil alanlara yakınlık arsa rayiç bedelini artırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kentsel yeşil alanlar, ekonomik etki, rayiç bedel, kentsel gelişim, Erzurum