Zeolit-Pumis karışımlarının atık sulardan fosfor giderim performansı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA AKÇAKOCA
Danışman: Zeki Gökalp
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Evsel atık suların sulak alan ortamında oluşturduğu temel kirlilik besi elementleri (N-P ) yoluyla olmaktadır. Özellikle fosfor (P) bileşiklerinin neden olduğu ötrifikasyon alıcı ortamlarda önemli problemlere yol açmaktadır. Yapay sulak alan sistemlerinde temel fosfor giderim mekanizması ortam malzemesi tarafından adsorpsiyon yoluyla gerçekleşmektedir. Bu sistemlerde ortam malzemesi seçimine yönelik yapılan çalışmalarda oldukça çeşitli malzemeler denenmiş fakat çalışmaların ortak sonucu en iyi performansın toprak ve toprağa benzer özellik gösteren doğal ortamlarda sağlandığı yönünde olmuştur. Bu çalışmada evsel atık suların yapay sulak alanlar ile arıtılmasında önemli giderim mekanizmalarından biri olan kirleticilerin ortam malzemesi tarafından tutulması incelenmiştir. Ortam malzemesi olarak Kayseri bölgesi ve civarında zengin rezervlere sahip pumis ve zeolit mineralleri değerlendirilmiştir. Çalışma laboratuvar koşullarında kolon testleri ile gerçekleştirilmiş olup pumis-zeolit malzemelerin belirlenen boyut aralığında (0.5-4.0) iki malzemenin ve bunların üç farklı karışım konusunun (%75,50 ve 25), üç farklı giriş konsantrasyonu (40, 20 ve 10 mg-P/L) ve dört farklı hidrolik alıkonma süreleri (1, 2, 3 ve 4 günlük) sonunda TP tutulma verimleri belirlenmiştir. Giriş konsantrasyon ortalama 23,3 mg-P/L iken sırasıyla 75P25Z konusunda 9,3 mg-P/L, 50P50Z konusunda 10,4 mg-P/L, 25P75Z konusunda 11,6 mg-P/L, 100Z konusunda 11,6 mg-P/L ve 100P konusunda 10,08 mg-P/L ortalama çıkış konsantrasyonu elde edilmiştir. En yüksek P tutma oranı pumis malzemede (100P) ve zeolit-pumis karışımlarında ise 75P25Z kombinasyonunda elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Doğal arıtma, kolon denemesi, dolgu malzemesi, filtrasyon