İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Matematiksel Problemlerin Çözümünde Sergiledikleri Tümevarımsal Düşünce Süreçlerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Venhar Navruz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ibrahim BAYAZIT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin matematiksel problemlerin çözümünde sergiledikleri tümevarımsal düşünce sürecinin aşamaları incelenmiş ve bu aşamaların aritmetik-geometri öğrenme alanlarında, alanlar arası geçişte nasıl işletildiği ve birbiri ile olan ilişkisi tespit edilmiştir. Tümevarımsal düşünce, özel durumlarla başlayan ve bu özel durumların genellenmesine dayanan sonuç çıkarma ve problem çözme sürecidir. Aynı zamanda matematik eğitiminde tümevarımsal düşünce, sayılar ve şekiller arasındaki ilişkinin bulunması, örüntülerin keşfedilmesi ile bağlantılı bir süreçtir. Araştırmaya katılan 210 ilköğretim 8. sınıf öğrencisine alan yazını taraması sonucu tümevarımsal düşünce gerektiren, örüntü bulma ve ilişkileri genelleme konusunda geliştirilen 10 soruluk yazılı sınav uygulanmış, daha sonra seçilen 9 öğrenci ile yarı-yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Toplanılan veriler nitel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmada, tümevarımsal düşünce aşamaları Cañadas'ın (2007) oluşturduğu, 7 aşamalı model temel alınarak gözlemleme, gözlemlerin organizesi, yordama, yordamanın testi, genelleme, genellemenin testi şeklinde altı kategoride toplanmıştır. Aşamaların hangi öğrenme alanında nasıl sergilendiği ve aşamalar arası ilişkiler, elde edilen nitel veriler yardımıyla yorumlanmıştır. Bulgular, aritmetik öğrenme alanında sergilenen tümevarımsal düşünce aşamalarının gösterilme sıklığının en çoktan en aza genelleme, yordama, genellemenin testi, gözlemleme, gözlemlerin organizesi, yordamanın testi olduğunu; geometri öğrenme alanında ise genelleme, yordama, genellemenin testi, gözlemleme, yordamanın testi, gözlemlerin organizesi olduğunu göstermektedir. Ayrıca elde edilen bulgular, öğrencilerin aritmetikten cebire geçişlerinin geometriden cebire geçişlerinden daha kolay olduğunu ancak aritmetiksel soruların geometrik versiyonlarında geometriden cebire geçişlerin daha başarılı bir şekilde yürütüldüğünü göstermektedir. Bunun yanı sıra tümevarımsal düşünce süreci aşamaları arasında güçlü bir ilişki olduğu ve öğrenciler tarafından herhangi bir aşamada gösterilen başarının bir sonraki aşamadaki başarı durumunu etkilediği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: İlköğretim ikinci kademe öğrencileri, matematiksel problemler, tümevarımsal düşünce aşamaları, genelleme, örüntüler.