Televizyon reklamlarının çocukların marka bağımlılığına etkisi: Türkiye-Kırgızistan karşılaştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, AVRASYA ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU ÖZKAN

Danışman: Leyla Leblebici Koçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Reklam; bir ürünü ya da hizmeti kitlelere duyurmak, tanıtmak, beğendirmek ve onun satın alınmasını sağlamak için sözlü, yazılı ve benzeri araçlarla yapılan her türlü çabayı ifade eder. Günümüzde ise bu tanıtma çabaları hayatın her alanında kendini daha çok gösteriyor. Değişen ve yeniden yapılanan bugünün dünyasına baktığımızda, insanların ürün ve markaları sadece yaşamlarını idame ettirmek için satın almadıkları, ihtiyaç duymasalar da reklamı yapılan ürün ve markaları satın almak için davranışlarına yön vermekte oldukları görülmektedir. Her yerde karşımıza çıkan reklamlardan çocuklarda payına düşeni alıyor. Çocukların aileler üzerindeki etkisi ve ürün seçimindeki ısrarlı tutumlarını göz önüne alarak hazırlanan reklamlar karşısında ebeveynler kimi zaman çaresiz kalıyor ve çocuklarının isteklerini yerine getirmek zorunda kalıyorlar. Reklamların çocuklar üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri bulunuyor. Bu nedenle, ebeveynlerin çocuklarını olumsuz etkileyebilecek reklamlara karşı dikkatli olmaları gerekiyor. Bu çalışma, televizyon reklamlarının çocukların marka bağımlılığına etkisini teorik hem de pratik boyutuyla irdelemek amacıyla şekillendirilmiştir. Sonuç olarak araştırma kapsamında yapılan incelemede Türkiye/Kayseri ve Kırgızistan/Bişkek şehirlerinde toplam 935 çocuklu aile üzerinde araştırma yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye Kırgızistan'da televizyon reklamlarının çocuklar üzerindeki etkileri farklılık göstermektedir. Bunun yanı sıra Türkiye ve Kırgızistan'da çocukların marka bağlılığı açısından farklılıklar olduğu belirlenmiş olup, iki ülke arasında çocukların markaya yönelik tutumları açısından farklılık gözlenememiştir. Yapılan analizlerde, Türkiye Kırgızistan arasında çocukların televizyonda reklam izleme sıklıkları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca, İki ülke arasında ebeveynlerin satın aldıkları ürünlerde markaların önemli olup olmaması açısından ve markaya bakış açıları bakımından da ilişkiler belirlenmiştir.