Hemşirelerin klinik uygulamada psikolojik güçlendirme, hümanist davranma becerisi ve mesleki öz yeterlik düzeyleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE BULUT

Danışman: NURCAN UZDİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma hemşirelerin klinik uygulamada psikolojik güçlendirme, hümanist davranma becerisi ve mesleki öz yeterlik düzeylerinin ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı analitik desende olan bu çalışmanın evreni bir kamu hastanesinde Ocak-Ağustos 2025 tarihleri arasında çalışan hemşirelerden oluşmaktadır. Örneklemini ise araştırmaya katılan 460 hemşire oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemşirelik Uygulamalarında Hümanistik Davranma Becerisi Ölçeği (HUHDBÖ), Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği (HMÖYÖ) ve Spreitzer Psikolojik Güçlendirme Ölçeği (SPGÖ) ile toplanmıştır. Araştırmada etik kurul onayı, kurum izni ve katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş gönüllü onam alınmıştır. Hemşirelerin SPGÖ, HMÖYÖ ve HUHDBÖ puan ortalamaları sırasıyla 64.19±11.19, 65.02±9.30 ve 118.08±15.58 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin mesleğini severek yapma durumu ve çalışılan birim ile HUHDBÖ, HMÖYÖ ve SPGÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur (P < 0,05). HMÖYÖ ile SPGÖ ve HUHDBÖ puan ortalaması arasında orta düzeyde, SPGÖ ve HUHDBÖ puan ortalaması arasında orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (P < 0,05). Aracılık analizinde, SPGÖ ve HUHDBÖ arasındaki ilişkide HMÖYÖ'nün aracılık rolünün yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Hemşirelerin HMÖYÖ puanlarının %33,8'lik kısmı HUHDBÖ ile açıklanmaktadır. SPGÖ puanlarının ise %29,1'lik kısmı HMÖYÖ ve HUHDBÖ ile açıklanmaktadır. Hemşirelerin psikolojik güçlenmeleri ile mesleki öz yeterlik düzeyleri ve hümanist davranma becerisi yakından ilişkilidir ve bu değişkenler arasında güçlü bir etkileşim bulunmaktadır. Öz yeterliğin aracılık rolü, hemşirelerin hümanist bakım becerilerinin geliştirilmesinde öz yeterlik güçlendirme programlarının önemli olabileceğini göstermektedir. Bulgular, hemşirelik yönetiminde güçlendirici uygulamaların ve öz yeterliği destekleyen eğitimlerin bakım kalitesini artırmada etkili olabileceğini ortaya koymaktadır. Gelecek araştırmalarda farklı örneklemde, deneysel çalışmalar yapılarak güçlendirme ve hümanist bakım uygulamalarının etkinliği değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Hemşire; Hümanistik Bakım; Öz Yeterlik; Psikolojik Güçlendirme.