Erişkin hematoloji polikliniğine başvuran hastalarda lökopeni nedenlerinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜRÜVVET MERT YÜCE

Danışman: Muzaffer Keklik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş – Amaç: Lökopeni, dolaşımdaki lökosit sayısının normal kabul edilen referans değerlerin altına inmesidir. Klinik pratikte nötropeni ile eş anlamlı olarak kullanılsa da nötrofil dışında diğer granülosit ve agranülositlerin düşüklüğü de lökopeniye yol açabilmektedir. Günümüzde erişkin hematoloji polikliniğine başvuran hastaların önemli bir kısmını diğer polikliniklerden gelen lökopeni hastalarının oluşturduğu görülmektedir. Başka sebeplerle başvurduğu birimlerde yapılan rutin tetkikler sırasında tesadüfen lökopeni saptanan hasta sayısı az değildir. Bir taraftan herhangi bir ilaca, viral, paraziter yahut bakteriyel enfeksiyon bağlı gelişebilen lökopeni, diğer taraftan daha önemli bir hastalığın, belki de kanserin ilk belirtisi olarak karşımıza çıkabilir. Hematolojik nedenli lökopeni sebepleri de benign ve malign şeklinde ayrılabilir. Çalışmamızda, polikliniğimize başvuran lökopenik hastaların verilerini geriye dönük olarak araştırmayı planladık. Gereç – Yöntem: Retrospektif olarak yapılan bu araştırmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi erişkin hematoloji polikliniğine Ocak 2015– Ocak 2020 yılları arasında başvuran, lökosit sayısı normal referans değerlerinin altında olan 18 yaş ve üzeri hastaların ulaşılan sonuçları alınmıştır. Poliklinik başvurusu olan hastaların takiplerinde yapılan tahlil ve tetkik sonuçlarına göre en muhtemel tanısı, ön tanı olarak kaydedildi. Tanı profiline göre hastalar; kronik idiyopatik nötropeni, immün sebepler, ilaçlar, enfeksiyon, nutrisyonel sebepler, hipersplenizm, hematolojik maligniteler olarak gruplandırıldı. Bulgular: Çalışmaya 93'ü kadın, 10'u erkek olmak üzere 103 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 47±14 yıl idi. Cinsiyet ve yaşa göre WBC değerleri kıyaslandığında anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.802, 0.459). Çalışmaya katılan hastalar incelendiğinde %51' nde kronik idiyopatik nötropeni, %19' nda immün sebepler, %15'nde ilaçlar, %6'nda nutrisyonel sebepler (folik asit-vitamin B12 eksikliği), %5'nde enfeksiyon, %3'nde hematolojik maligniteler, %1'nde hipersplenizm tespit edildi. Tanısal kategorilere göre ortalama WBC değerleri arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.145). Sonuçlar: Çalışmamızda hematoloji polikliniğine lökopeni nedeniyle başvuran hastalarda en sık etiyolojik sebep kronik idiyopatik nötropeni olarak bulundu. En az 3 ay süren ve ilaçlara veya spesifik bir genetik, enfeksiyöz, inflamatuar, otoimmün veya malign nedene atfedilemeyen nötropeni, kronik idiyopatik nötropeni olarak adlandırıldı. Anahtar kelimeler: lökopeni, kronik idiyopatik nötropeni, otoimmün nötropeni