Aronya (Uronia melanocarpa) meyve türünde in vitro rejenerasyon


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAJIBULLAH NIKZAD

Danışman: Kahraman Gürcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Aronya (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliott), Rosaceae familyasına ait, üzümsü meyveler grubuna ait çok yıllık çalı formunda bir bitkidir. Meyvesi çok yüksek miktarda antosiyanin ve flavonoidler içermektedir. Bu çalışmada farklı bitki büyüme düzenleyici madde kombinasyonları kullanılarak aronyada in vitro mikroçoğaltım çalışmıştır. Çeşit olarak Türkiye'de son yıllarda yaygınca yetiştirilmeye başlanılan "Viking" kullanılmıştır. Sürgün uçları 6-benziladenin (BA) ve a-naftalenilsetik asit (NAA) içeren 6 farklı (1,2 mg/L BA, 1 mg/L BA + 1 mg/L NAA, 2 mg/L BA + 1 mg/L NAA, 1 mg/L BA + 0.2 mg/L NAA, 2mg/L BA + 0,4 mg/L NAA) kombinasyonu içeren Murashige ve Skoog (MS) ortamında kültüre alınmıştır. Sürgün ortamlarında eksplant başına sürgün sayısı, boğum sayısı, sürgün boyu parametreleri incelenmiştir. Eksplant başına en yüksek sürgün sayısı (12,8 adet/sürgün) 1mg/l BA kullanılan MS ortamında gerçekleşmiştir. En yüksek sürgün uzunluğu (3,03 cm) ve en yüksek boğum sayısı (14,5 adet/boğum) 1 mg/l BA + 0.2mg/l NAA kullanılan MS ortamında gerçekleşmiştir. Köklendirme için 3 farklı indol bütirik asit (IBA) konsantrasyonu denenmiştir. En yüksek kök oluşum (%90) MS + 2 mg/l IBA'da, en yüksek kök uzunluğu (37 mm) MS + 1 mg/l IBA'da ve en yüksek kök kalınlığı (0,32mm) MS + 3mg/l IBA içeren besin ortamından elde edilmiştir. Sonuç olarak çalışmada "Viking" aronya çeşidinde in vitro mikroçoğaltım protokolü oluşturulmuştur. Anahtar kelimeler: Aronya, Mikro çoğaltım, BA, IBA, köklenme