Deneysel hipertiroidi sıçan modelinde uzun dönemli etkinleşme yanıtlarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEHRAZAT KAVRAAL

Danışman: Cem Süer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nöronların doğumu anlamına gelen nörogenez nöral kök ya da progenitör hücrelerin çoğalma ve mevcut nöral devreye dahil olan yeni nöronlara farklılaşma süreci olarak tanımlanır. Merkezi sinir sisteminin doğum öncesi gelişimi tamamlandıktan sonra, nörogenez, büyük ölçüde, lateral ventrikülün subventriküler bölgesinde ve hipokampüsün subgranüler bölgesinde devam eder. Deneysel çalışmalar, yetişkin dönemde dentat girusta devam eden nörogenezin tiroid hormonlarının az ya da çok salgılanmasından etkilenebildiğini göstermektedir. Bu da tiroid hormonlarının, hipokampüsün kontrol ettiği bilişsel süreçlerdeki önemine işaret eder.Yetişkin tip hipertiroidide görülen öğrenme ve bellek bozuklukları, deney hayvanı çalışmaları ile de ortaya konmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dışarıdan hormon takviyesiyle tiroid hormonu seviyesi yükseltilerek oluşturulmuş hipertiroidi sıçan modelinde, öğrenme ve bellek ile ilişkili olan hipokampal uzun erimli güçlenmedeki değişiklikleri incelemektir. Bu amaçla 12 erkek,12 dişi yetişkin Wistar sıçan kontrol grubu ve hipertiroidi grubu olmak üzere rastgele 2 gruba ayrıldı (n=12 her grup için; 6 erkek, 6 dişi). Hipertiroidi grubuna 0,2 mg/kg dozda olacak şekilde hazırlanan L-Tiroksin, 1 mL hacim içinde ip yoldan 21 gün süre ile verildi. Plazma T4 düzeyleri hipertiroid ve kontrol grubuna ait sıçanlardan alınan kan örneklerinde ölçüldü. Sıçanlar üretan (1,2 g/kg, ip) ile anestezi edildikten sonra stereotaksik çatıya yerleştirildi. Eksitatör postsinaptik potansiyel (EPSP) ve populasyon spike (PS)'dan oluşan alan potansiyelleri, sağ medial perforan yolun uyarılmasına cevaben ipsilateral dentat girusun granül hücrelerinden kaydedildi. Uzun erimli güçlenme bazal kayıttan sonra 4 setten oluşan tetanik uyarılarla indüklendi.Kontrol grubuna göre hipertiroidili grupta plazma T4 seviyeleri yüksek bulundu. I/O (input/output) ilişkisi incelendiğinde hem PS-I/O hem de EPSP-I/O eğrilerinde hipertiroidi ve kontrol grupları arasında her iki cinsiyet için anlamlı bir fark bulunmadı. Uzun erimli güçlenme deneylerinde kontrol ve hipertiroidili sıçanlara ait PS genliğinin indüksiyon ve idame döneminde dişi hipertiroidili sıçanlarda kontrol grubuna göre anlamlı derecede azaldığı, erkeklerde ise farkın anlamlı olmadığı görüldü. EPSP genlikleri analiz edildiğinde indüksiyon döneminde erkek hipertiroid sıçanlarda kontrol grubuna göre azalma bulundu.Bu tez çalışmasıyla L-Tiroksinin sinaptik plastisiteyi bozduğuna dair in vivo kanıtlar elde edildi. Bu bulgular hipertiroidi hastalarında bilişsel fonksiyonda azalmayla ilgili şikayetleri açıklayabilir.Anahtar kelimeler: Uzun Dönemli Etkinleşme, Öğrenme-Bellek, Hipertiroidi, Hipokampüs