Tanrıya bağlanmanın yordayıcıları: Ölüm korkusu ve tanrı inanç biçimleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM BERRİN BULUT

Danışman: Ali Kuşat

Özet:

Bu tezin iki temel amacı bulunmaktadır. İlk amaç, Tanrı inanç biçimlerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir ölçüm aracı geliştirmektir. Tezin ikinci amacı ise Tanrı’ya bağlanmanın yordayıcılarını tespit etmektir. Tanrı İnanç biçimleri ölçeğini geliştirmek amacıyla 244 (n_kadın= 179 ve n_erkek= 62) üniversite öğrencisine ulaşılmıştır. İlk çalışmada verileri toplamak amacıyla Tanrı İnanç Biçimleri Ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. İkinci çalışmada geliştirilen Tanrı İnanç biçimleri ölçeğinin ölçüt geçerliği ve güvenirliği incelenmiştir. Bu kapsamda 83 (n_kadın= 66 ve n_erkek= 17) üniversite öğrencisine ulaşılmıştır. Verileri toplamak amacıyla Tanrı İnanç Biçimleri Ölçeği, Dini Dünya Görüşleri Ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Üçüncü çalışmaya 350 (n_kadın= 281 ve n_erkek= 69) üniversite öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Veriler Müslüman Manevi Bağlanma Ölçeği, Çok Boyutlu Ölüm Farkındalığı Ölçeği, Tanrı İnanç Biçimleri Ölçeği ve kişisel bilgi formu ile toplanmıştır. İlk çalışmanın sonucunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı elde edilmiştir. İkinci çalışmanın sonucunda geliştirilen Tanrı İnanç Biçimleri Ölçeğinin ölçüt geçerliği ve test-tekrar test güvenilirliği olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü çalışmanın sonucunda ise ölüm korkusu ile sadece ayrılma protestosu arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ölüm korkusu ile Tanrı inanç biçimleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Tanrı inanç biçimleri ile Tanrı’ya bağlanma arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ölüm korkusu ve Tanrı inanç biçimleri ise kısmi olarak Tanrı’ya bağlanma değişkenini yordamaktadır. Öğrencilerin sınıf seviyelerine göre ise ölüm korkusu, teizm, deizm ve agnostisizm düzeylerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları ilgili literatür temelinde tartışılmıştır.