Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALEV YILDIRIM
Danışman: Sultan Taşcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Susuzluk ve ağız kuruluğu hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde en sık karşılaşılan sorunlar arasında yer almaktadır. Bu çalışma, kantitatif ve kalitatif olarak iki aşamada yürütülmüştür. Çalışmanın kantitatif aşaması, hemodiyaliz tedavisi alan bireylere 6 hafta süresince haftada üç kez CV-23, SJ-17, Kid-1 akupunktur noktalarına 15 dk süre ile uygulanan akupresin susuzluk şiddeti ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacı ile randomize kontrollü çalışma olarak yapılmıştır. Çalışmanın ikinci aşaması, çalışmaya katılmayı kabul eden müdahale grubundaki hastalarla akupres uygulaması öncesi ve sonrası, bireysel görüşme tekniği kullanılarak yarı yapılandırılmış soru formu ile kalitatif çalışma olarak uygulanmıştır. Araştırma, bir il merkezindeki iki hemodiyaliz merkezinde, 30 kişi müdahale, 30 kişi plasebo grubu olmak üzere 60 hasta ile tamamlanmıştır. Çalışmada etik kurul onayı, bireylerden bilgilendirilmiş gönüllü olur ve kurum izinleri alınmıştır. Araştırmada veriler, hasta tanıtım formu, Visüel Analog Skala (VAS)- susuzluk skalası, Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği, akupres uygulama çizelgesi, müdahale ve plasebo grubu uygulama çizelgeleri kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki bireylere akupres uygulama protokolü doğrultusunda akupres uygulama aleti çalışır konumda, plasebo grubundaki bireylere alet çalışmaz konumda 6 hafta süresince, haftada üç kez her diyaliz seansında CV-23, SJ-17, Kid-1 akupunktur noktalarına toplam 15 dk süre ile akupres uygulaması yapılmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde, t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi (Post-Hoc test: Bonferoni), karışık ölçümler için iki faktörlü Anova, Ki-kare, Pearson korelasyon analiz testleri kullanılmıştır. Karşılaştırmalarda p 0.05). Akupres uygulaması sonrası ağız kuruluğu ve susuzluğa yönelik hastalar, ağzı içinde rahatlama, hararette azalma, ağız içinde sulanma, salgı yoğunlaşması, ağız içinde damla damla akıntı, ağız kuruluğunda azalma olduğunu, kendilerini iyi hissettiklerini ve uygulamadan memnun olduklarını belirtmişlerdir. Çalışma sonucunda CV-23, SJ-17, Kid-1 akupunktur noktalarına uygulanan akupresin, tükürük miktarını artırdığı, VAS susuzluk şiddetini azaltığı, yaşam kalitesinin mental komponent alt boyutu hariç diğer boyutlarını etkilemediği belirlenmiştir. Bu sonuca göre, hemodiyaliz hastalarında tükürük miktarını artırma ve susuzluk şiddetini azaltmada akupres bütünleşik bir uygulama olarak hastalara önerilebilir.