NEPHUS INCLUDENS KIRSCH (COLEOPTERA: COCCINELLIDAE)'İN ASMA UNLUBİTİ PLANOCOCCUS FICUS (SIGNORET) (HEMIPTERA: PSEUDOCOCCIDAE) ÜZERİNDEKİ BAZI TÜKETİM VE BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL TARHANACI
Danışman: Murat Muştu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada, en önemli unlubit avcılarından biri olan Nephus includens Kirsch (Coleoptera: Coccinellidae)'in, bağların önemli zararlılarından biri olan Planococcus ficus (Signoret) (Hemiptera: Pseudococcidae)'un farklı dönemleri üzerindeki tüketim kapasitesi ve unlubit dönem tercihi araştırılmıştır. Denemeler 25 ± 1 ºC sıcaklık, %60 ± 10 nem ve 16:8 (aydınlık/karanlık) koşullarındaki iklim kabinlerinde yürütülmüştür. N. includens'in tüm dönemlerinin en fazla P. ficus'un yumurta dönemini tükettiği ve unlubitin dönemleri ilerledikçe tüketim miktarının azaldığı belirlenmiştir. Avcının dönemleri ilerledikçe tüketim kapasitesinin arttığı ve en fazla tüketimin unlubitin yumurta dönemi hariç ergin döneminde olduğu tespit edilmiştir. Avcının I., II., III. larva ve ergin dönemlerinin unlubitin I. nimf dönemini daha çok tercih ettiği, IV. larva döneminin ise en çok yumurta dönemini tercih ettiği belirlenmiştir. Ayrıca, N. includens'in bazı biyolojik özellikleri 4 farklı sıcaklıkta (20 ± 1, 25 ± 1, 30 ± 1 ve 35 ± 1ºC), %60 ± 10 nem ve 16:8 (aydınlık/karanlık) koşullarındaki iklim kabinlerinde çalışılmıştır. Avcının en kısa gelişme süreleri 30 ve 35 ºC'de sırasıyla 23.3 gün ve 22.43 gün olarak belirlenmiştir. Buna karşın, en düşük ergin öncesi ölüm oranı (%14) 30 ºC'de, en yüksek ergin öncesi ölüm oranı (%86) ise 35 ºC'de olmuştur. En yüksek yumurta sayısı 30 ºC'de 87.47 adet iken, 35 ºC'de ise sadece 0.40 adet olarak saptanmıştır. En uzun dişi ve erkek ömrünün 124.80 ve 125.08 gün ile 20 ºC'de, en kısa dişi ve erkek ömrünün 40.40 ve 53.00 gün ile 35 ºC'de olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre avcının 4 farklı sıcaklıkta yaşam çizelgesi oluşturulmuştur. Avcının en iyi gelişim gösterdiği 30 ºC'de, kalıtsal üreme yeteneği (r = 0,0703 gün-1), üreme gücü sınırı (λ = 1.0727 gün-1), net üreme gücü (R0 = 33.24 yumurta) ve ortalama döl süresi (T0 = 49.8580 gün) olarak belirlenmiştir. Elde edilen tüm veriler değerlendirildiğinde, N. includens'in asma unlubitinin biyolojik mücadelesinde başarılı bir şekilde kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Asma, Planococcus ficus, Nephus includens, biyolojik mücadele, yaşam çizelgesi