Anlamsal ağ tabanlı ilaç öneri sistemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA HAZER

Danışman: Mete Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzdeki kullanılırlığı artan anlamsal ağ teknolojisi, gelecekte de, web alanında geniş bir kullanım potansiyeline sahip olacaktır. "Anlamsal ağ, ayrı bir web değil, bilgilere iyi tanımlanmış anlamların verildiği, bilgisayarların ve insanların birlikte çalışmalarına imkân veren bugünkü webin bir uzantısıdır." ( T. Berners-Lee, J. Hendler, O. Lassila). Anlamsal ağın kullanımı sayesinde; internet üzerindeki veriler, sadece insanların anlayıp yorumlayabileceği şeklin ötesinde, makinelerin de karşılıklı olarak birbirleri üzerindeki verileri anlayarak kullanabileceği bir hale gelecektir. Anlamsal ağdan birçok endüstriyel ve teknolojik çalışmada faydalanıldığı gibi, ilaç sektöründe de faydalanılması mümkündür. Bu tez kapsamında, ilaçlarla ilgili bilgilerin her türlü cihazdan çağrılıp gösterilebildiği ve "muadil ilaç" denilen istenilen ilaca benzer ilaçların önerildiği bir sistem geliştirilmiştir. Çalışmada ilk olarak ontoloji oluşturma konusunda alanyazın incelenmiştir. Kabul görmüş ontoloji geliştirme yöntemleri araştırılarak, geliştirilmesi düşünülen ontolojiye uygun bir yöntem seçilmiş ve ontoloji-anlamsal ağ ilişkisi ele alınarak temel kavramlar açıklanmıştır. İkinci bölümde ontolojiyi geliştirme, sorgulama, görselleştirme gibi uygulamalarda kullanılan anlamsal ağ teknolojileri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde seçilen geliştirme araçları yardımı ile ilaç ontolojisinin oluşturulma süreci açıklanmış ve ontolojinin altyapısı ve sorgulama kodları çıkarıldıktan sonra, web tabanlı görselleştirme aracı örnek ekran görüntüleri ile açıklanmıştır. Son olarak uygulamanın eksiklerine ve önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Anlamsal ağ; OWL; ilaç öneri sistemi; ontoloji; ilişkisel veri ağı; RDF; web 3.0