Sevim AK’ın Eserlerinin Okunabilirlik Açısından Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Bektaş Akbaş

Danışman: Erol Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anlam dünyasının derinlerinde yatan realite okumaktan geçmektedir. Okuma, dil olgusuna dayalıdır ve insan, biyolojik dil donanımı sayesinde diğer canlı türlerinden varoluşsal ayrılır. Dil, entelektüel bilgi birikiminin yetkin kullanımında temel becerilerden istifade eder. Alıcı ve ifade edici bu temel beceriler, dile sınırsız kullanım olanağı sunar. Alıcı dil berilerinden olan okuma, formel disipline dayalıdır ve bilgiye açık erişimi sağlamaktadır. Bu bağlamda öğretim programının bütüncül eğilimi, bireye ve topluma okuma kültürünü aşılamaktır. Okuma ediminin devamlılığında ve nitelikli eser belirlemede, metnin içeriği kadar biçimsel durumlarını dikkate alan bilimsel ölçütler işe koşulmalıdır. Bireyin gelişim dönemine göre metin seçiminde biçimselliği önceleyen okunabilirlik, basılı bir materyalin niceliğinden elde edilen verilerin formüllenmesidir. Metnin puan aralığı güçlük düzeyini gösterir ve metne ilişkin bir değer atfedilir. Bu bağlamda, Ateşman (1997) ve Çetinkaya – Uzun (2010) formülleri kullanılarak Sevim AK eserlerinin okunabilirliği hesaplanmıştır. Çalışmada, hedeflenen amaca ulaşmak için nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış ve veriler tablolara aktarılmıştır. Karşılaştırmalı değerlendirme sonucunda, metinlerin okunabilirlik düzeyi açısından homojen dağılım gösterdiği anlaşılmıştır. Bulgulardan hareketle yaş ve eğitim düzeyine uygun kitap seçiminde okunabilirlik güçlüğünün referans alınmasına, eserlerin içerik ve biçim merkezli tümel değerlendirilmesi gerektiğine dair öneriler getirilmiştir.