Dijital medya okuryazarlığı: Mersin örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Halkla ilişkiler ve Tanıtım, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayhan Yiğiter

Danışman: Mahmut Akgül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumsal hayat içerisinde önemli işlevleri bulunan okuryazarlık becerisi, yüzyıllar boyunca insanlar tarafından kullanılmıştır. Günümüzde ön plana çıkan ve etkin olarak kullanılan teknolojiler, okuryazarlık becerisinin sadece yazma ve okuma eylemiyle değil aynı zamanda yeni ilişkiler ağıyla da ele alınmasını gerekli kılmıştır. Özellikle yeni iletişim teknolojilerinin insan hayatında önemli bir yer edinmesi okuryazarlık kavramının dijital alanda karşılık bulmasını ve dijital okuryazarlık kavramının oluşmasını sağlamıştır. Bu doğrultuda, medya okuryazarlığı "geleneksel medya okuryazarlığı ve dijital medya okuryazarlığı" olmak üzere iki şekilde kategorize edilmektedir. Geleneksel medya okuryazarlığı, "radyo, televizyon, gazete ve sinema" gibi araçların mesajlarını anlamlandırma sürecini kapsarken dijital medya okuryazarlığıysa internet ortamındaki neredeyse sınırları çizilemeyecek kadar geniş olan tüm içerikleri kapsamaktadır. Bu çalışmada, dijital medya okuryazarlığı konu edinilmektedir. Veri toplama süreci, nicel yöntem kullanılarak gerçekleştirilen çalışmaya Mersin ilinde yaşayan 1106 kişi katılmıştır. Çalışma, dijital medya okuryazarlık becerisini bir il genelinde elde edilen bulgularla ortaya koyması ve kişilerin dijital medya okuryazarlığıyla ilgili farkındalıklarını arttırması açılarından önem arz etmektedir. Çalışmada, kişilerin dijital medya içeriklerini üretirken ve tüketirken sahip olması gereken becerileri/özellikleri Mersin ili örneğinde belirlemek amaçlanmıştır. Saha çalışmasından elde edilen bulgulara göre, katılımcıların hem yeni medya okuryazarlıkları hem de ölçeğin alt boyutları olan fonksiyonel üretim, eleştirel üretim, fonksiyonel tüketim ve eleştirel tüketim boyutlarının düzeyi yüksek düzey olarak tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma kapsamında elde edilen dikkat çekici bulgulardan biri de demografik değişkenlerle ilgili olmuştur. Elde edilen bulgulara göre, yeni medya okuryazarlığı ve alt boyutlarının "cinsiyet, yaş, eğitim durumu, dijital medya kullanım süresi" gibi değişkenlerle arasında anlamı bir farklılık tespit edilmiştir.