Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİHA ÇAVDAR
Danışman: Müge Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:STREPTOZOTOSİNLE DİYABET OLUŞTURULAN RATLARA PROBİYOTİK KARIŞIMI ve KURKUMİN UYGULAMASININ OKSİDATİF STRES ve İNSÜLİN DİRENCİ ÜZERİNE ETKİSİ Meliha ÇAVDAR Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitisü Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı Doktora Tezi, Ekim 2024 Danışman: Doç. Dr. Müge YILMAZ ÖZET Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM), dünya çapında prevalansı hızla artan, yüksek bakım ve tedavi maliyetleri nedeni ile de alternatif tedavi yöntemleri aranan kronik bir hastalıktır. Diyabet ve komplikasyonlarının gelişiminden oksidatif stres sorumlu tutulmaktadır. Bu çalışmada streptozotosin ile T2DM indüklenen ratlara probiyotik ürün (VSL#3), kurkumin ve ilk defa bu iki ürünün sinerjistik olarak birlikye uygulanmasının oksidatif stres (OS) ve insülin direnci üzerine etkisini Nükleer eritroid 2-ilişkili faktör 2 (NRF2) ve Kelch benzeri ECH ile ilişkili protein 1 (KEAP1), düzeyleri aracılığıyla araştırmak amaçlandı. Sekiz hafta süren çalışmada 40 adet yetişkin erkek Sprague Dawley rat randomize olarak beş gruba ayrılmıştır: NK grubu (Negatif kontrol), PK grubu (Pozitif kontrol), PRO grubu (Probiyotik), CUR grubu (kurkumin), PRO+CUR grubu (Probiyotik+Kurkumin). Diyabeti indüklemek için PK, PRO, CUR ve PRO+CUR gruplarına çalışmanın 28. günü 30-35 mg/kg tek doz Streptozotosin intraperitenoal olarak uygulanmıştır. 72 saat sonunda açlık kan glukozu değeri ≥250 mg/dl olanlar T2DM olarak kabul edilmiştir. Serum ve pankreas dokusundaki total antioksidan kapasitesi (TAC), Süperoksit Dismutaz (SOD), Katalaz (CAT), Glutatyon Peroksidaz (GPx), Malondialdehit (MDA), Glutatyon Reduktaz (GR), NRF2, KEAP1, glukoz ve insülin seviyeleri ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Çalışmanın sonunda en yüksek vücut ağırlığı ortalaması NK grubunda, en düşük vücut ağırlığı ortalaması PK grubunda saptanmıştır (p>0.05). Çalışmanın sonunda kan glukozu düzeylerinin PK, PRO, CUR ve PRO+CUR gruplarında NK grubuna göre anlamlı düzeylerde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Çalışma sonunda NK, PK ve PRO+CUR gruplarında insülin direnci oluşmazken, PRO ve CUR gruplarında insülin direnci gelişmiştir. Serum TAC, SOD ve CAT seviyeleri PRO ve CUR gruplarında NK, PK ve PRO+CUR gruplarına kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Serum NRF2 düzeyleri PRO ve CUR gruplarında PK grubuna göre, serum KEAP1 düzeyleri ise PRO ve CUR gruplarında NK, PK ve PRO+CUR gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeylerde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Probiyotik ürün ve kurkuminin birlikte uygulamasının NRF2 düzeylerini artırıcı etkisi olmamasına rağmen KEAP1 seviyelerini baskılaması sayesinde OS'e karşı etkili bir savunma sağlayabileceği sonucuna varılmıştır. Ancak daha etkili sonuçlar elde etmek için deneme süresinin daha uzun olduğu, daha etkin uygulama yöntemlerinin kullanıldığı ve ileri analizlerin yapıldığı deneysel çalışmalar yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Probiyotik, Kurkumin, Oksidatif stres, İnsülin Direnci, Nükleer eritroid 2-ilişkili faktör 2/ Kelch benzeri ECH ile ilişkili protein 1