Tarihi açıdan Atatürk Dönemi iktisat politikaları (1923-1938)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİH ERCEYES

Danışman: Ayhan Afşın Ünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Osmanlı mparatorluğu'nun dağılma süreci sonunda kurulan yeniCumhuriyetin izlediği iktisat politikaları ele alınmıştır. Bu esnada 1923-1938döneminde bu politikaların oluşmasına etki eden etkenler ve uygulama sonuçlarıdeğerlendirilmiştir. Araştırmanın amacı, 1923-1938 devresindeki ekonomik yapıyıtarihsel bir bütünlük içerisinde ele alarak Türkiye'nin yakın dönemlerdeki iktisadûtarihinin anlamlandırılabilmesine katkıda bulunmaktır. Türkiye'deki ekonomik yapıyıaçıklama ve anlama uğraşında belirleyici olanı olmayandan ayırma çabası temel çalışmailkemizi oluşturmuştur. Sayısal veriler ise çalışmamızın temel dayanağını teşkil etmiş vetahlillerde güvenilir sonuçlara ulaşmanın ancak ölçülebilir bulgulardan yola çıkmaklamümkün olabileceğini göstermiştir.Bu tez üç ana bölümden oluşmakla beraber birbirinden ayrılmaz bir bütündür Birincibölümde Osmanlı Devleti'nin yıkılması ve kazanılan Kurtuluş Savaşı esnasında ülkeninekonomik durumu açıklanmış, yeni cumhuriyetin devraldığı ekonomik miras ortayakonulmaya çalışılmıştır. kinci bölümde, yeni cumhuriyetin temel ekonomikpolitikalarının belirlendiği zmir ktisat Kongresi'nden ve iktisat politikalarınınoluşmasında etkisi olan Lozan Anlaşması'nın ekonomik hükümlerinden ve iktisatpolitikalarının tezahürü olan ekonomik reformlardan ve devletçilik uygulamalarındanbahsedildi. Üçüncü ve son bölümde ise Türk ekonomisi hem genel olarak hem desektörler itibarı ile dönem başındaki durum ile karşılaştırmalı olarak mukayeseedilmiştir.Çalışmada tarama modeli kullanılarak öncelikle arşivlerden yararlanma yolunagidilmiştir. Bu amaçla TBMM Zabıt Cerideleri ve Başbakanlık Cumhuriyet Arşivitaranarak konumuzla ilgili kaynaklar değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bunun yanında dönemin olaylarını yansıtması ve resmi süreli yayın olması nedeniyle Basın YayınEnformasyon Genel Müdürlüğü'nde ?Ayın Tarihi? adlı yayın incelemeye tabitutulmuştur. Ayrıca konu ile ilgili hatırat, araştırma, makale ve tetkik eserlerdenfaydalanılmıştır. Sayısal verilere kaynak olarak ise D E ve DPT gibi resmi kurumverileri kullanılmaya gayret edilmiştir.