Uzunyayla Çerkeslerinde kimlik ve din etkileşimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT AKBULUT
Danışman: İlkay Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez Çerkes topluluğunun diaspora sonrası Uzunyayla Bölgesine gelerek yeni yaşam alanlarında kimliklerini nasıl inşa ettiklerine ve bu kimlik tanımlamalarının din ile olan kültürel etkileşimine odaklanmaktadır. 1864 yılında Kafkasya Bölgesinde sürgüne uğrayan topluluk dünyanın farklı yerlerinde yaşamlarını idame ettirmeye çalışmışlardır. Topluluğun yaşamlarını idame ettirmeye çalıştığı yerlerden birisi de Uzunyayla Bölgesidir. Kafkasya'da ayrı bölgelerde yaşayan Çerkes topluluğu on iki ayrı boydan oluşmaktadır. Fakat sürgünden sonra topluluk yeni yaşam alanlarında aynı bölgede ve birlikte gündelik yaşamlarını idame ettirmek zorunda kalmışlardır. Bu birliktelik boylar arasındaki kültürel farklılıkların erimesine ve topluluğun khabze etrafında birleşmelerini sağlamıştır. Sürgünden sonraki yıllarda topluluk kültürlerini korumak ve asimile olmamak için diğer gruplar ile etkileşimden uzak, daha kapalı bir yaşam benimsemişlerdir. Topluluk 1960'lı yıllarda, toprak reformu sonrasında ise Kayseri şehir merkezine göç vermiş ve böylece diğer gruplarla daha fazla etkileşime girmişlerdir. Ayrıca modernleşme sürecinden topluluğun kapitalist ticaret ağlarına da katılım göstermesi kapalılık özelliğinin esnemesine yol açmıştır. Kendi kültürünü korumaya çalışan topluluk, etkileşim ve dayanışma ağı oluşturma çabasında bulunarak 1968 yılında KAFDER'i kurmuşlardır. Diaspora üzerinden belirli semboller ve ritüeller oluşturan dernekler diaspora milliyetçiliğinin inşasında büyük rol oynamışlardır. Fakat 2000 yılına gelindiğinde geçmişte khabze etrafında birleşen topluluğun bazı üyelerinin ve derneklerin dini yönünü daha fazla ortaya koymaya çalıştığı görülmektedir. Bu da topluluk üyelerinin modern kimlik inşasında dinin önemli bir rolünün olduğunu göstermektedir. Bu yüzden Çerkes topluluğunda kimlik ile dinin etkileşimi tezimizin ana konusunu oluşturmaktadır. Kayseri şehir merkezi ve Uzunyayla Bölgesinde bir yıl katılımcı gözlem yöntemi ile topluluk üyeleri ile etkileşime geçilmiştir. Bu etkileşim ile topluluğun kimliğini yeniden nasıl inşa ettiği ve dinin bu inşa sürecindeki etkisi ile ilgili topluluk üyeleriyle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Tezin literatüre katkısı ise sosyolojide kullanılan etnografik bir araştırma örneği olması, topluluğun kendi yaşamını nasıl idame ettirdikleri ve kimlik inşalarını nasıl gerçekleştirdiklerine ışık tutmasıdır. Anahtar Kelimeler: Uzunyayla, Çerkes, Kimlik İnşası, Milliyetçilik, Diaspora, Din