Edebi Sanatı ve Kadın Kimliğiyle Yelena Gan

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aysel Sarıkaya

Danışman: Sevinç Üçgül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yelena Gan (1814-1842) 19. yy. Rus edebiyatında ilk kadın yazarlar arasında yer almaktadır. Kadın yazarların azınlıkta olduğu ve genellikle çevirmen olarak anıldığı bir ortamda Gan, yazdıklarıyla bir kadın yazar olarak ilgi çekmeyi ve öykülerini dönemin tanınmış edebiyat dergilerinde yayınlatmayı başarmıştır. Zeneida R-va takma adı ile edebî yaşamını sürdüren Gan, gerçek ismini kullanmamış olsa da, otobiyografik kabul edilen öykülerinde aslında kendini yazmıştır.Rus Romantizmi ile Realizm'ini beraber ele alan Gan, kadın kimliğiyle o yıllardaki aşkı, evliliği ve sosyete yaşamını gözler önüne sermiştir. Bunların yanı sıra Rus edebiyatında ilk defa kadın sorunlarına değinen Yelena Gan bu sorunları aşk ve evlilik bağlamında ele almıştır. Öyküleri ilk başta sıradan aşk öyküleri gibi görünse de, aslında toplumsal konuları ve farklı kültürel ve sosyal çevreleri işlenmesi nedeniyle dönemin Rus kültürü hakkında bilgi verici niteliktedirler.?Rus George Sand'ı? olarak da bilinen Gan, ?Kadın Sorunları? (Jenski vopros, ??????? ??????) olgusunun gelişimini ve sosyal hayatta dışlanan kadınları kaleme almasıyla ilk Rus feminist yazar olarak kabul edilmektedir. Çünkü Rus edebiyatında ilk kez Gan'ın eserlerinde, kadının toplum ve aile içindeki aşağılanan durumuna karşı protest bir tavır açık bir şekilde ifade edilmiştir.Ölümünden sonra Rusya'da yıllarca isminden söz edilmeyen Yelena Gan, son yıllarda kadın yazarlara olan ilginin artması nedeniyle gündeme gelmiş, edebî sanatı ve kadın kimliği ile araştırmaların odağı olmuştur.Anahtar Kelimeler: 19. yy. Rus edebiyatı, Kadın yazarlar, Romantizm, Yelena Gan.